Američka porodica iz Teksasa vratila je početkom juna četiri antička artefakta Egiptu, među kojima je istaknuta granitna glava sfinge iz 18. dinastije koja se možda odnosi na Hatshepsut ili Tutmozisa III. Predmeti su stigli u Kairo 5. juna i prebačeni u Egipatski muzej radi ispitivanja, dokumentacije i restauracije. Povratak je pozdravljen kao primer odgovornog odnosa prema kulturnom nasleđu i uklapa se u rastući talas međunarodnih repatrijacija.
Američka porodica iz Teksasa vratila četiri antička artefakta Egiptu, među njima glava sfinge iz 18. dinastije
Three artifacts returned by American family to Eygpt, June 18, 2026. (photo credit: EGYPTIAN TOURISM AND ANTIQUITIES MINISTRY)
Četiri antička artefakta vraćena su početkom juna u Egipat iz privatne kolekcije jednog američkog državljanina iz Teksasa, saopštilo je Ministarstvo turizma i antikviteta Egipta. Predmeti su dopremljeni u Kairo 5. juna i potom premešteni u Egipatski muzej radi detaljnog ispitivanja, dokumentacije i restauracije pre izlaganja.
Nakon smrti vlasnika, porodica je kontaktirala egipatske vlasti sa namerom da predmete vrati „u znak priznanja civilizacijske i istorijske vrednosti koju predstavljaju“. Porodica je angažovala međunarodnog pravnog stručnjaka koji je delovao kao posrednik između njih i nadležnih egipatskih organa.
Koji su predmeti vraćeni
Među vraćenim predmetima nalaze se:
Bronze crocodile statue returned to Egypt by an American family, June 18, 2026. (credit: EGYPTIAN TOURISM AND ANTIQUITIES MINISTRY)
- Granitna glava sfinge – datovana u 18. dinastiju Novog kraljevstva; prikazuje figuru sa svečanim faraonskim veo-m (nemes) i uraeus (kobrom) i smatra se da može predstavljati Hatshepsut ili njenog nećaka Tutmozisa III.
- Bronzana figurica hipopotama – prepoznatljiva po zelenoj patini; potiče iz 12. dinastije (Srednje kraljevstvo).
- Dvostruka bronzana statua – prikazuje kralja sa Hedjetom (Belom krunom Gornjeg Egipta) u pratnji boga Horusa sa sokolovom glavom; datira iz 26. dinastije (Kasni period).
- Bronzana statua boga Sobeka – predstavnik krokodilolikog božanstva, takođe datira iz Kasnog perioda.
Predstavnici Vrhovnog saveta za antikvitete primili su predmete u Kairu, a Shaaban Abdel Gawad, direktor- general odeljenja za repatrijaciju antikviteta pri Ministarstvu, istakao je da je granitna glava sfinge najznačajniji predmet zbog visoke umetničke i istorijske vrednosti.
Širi kontekst i prethodni povratci
Ministar turizma i antikviteta zahvalio je porodici na gestu, navodeći da ova repatrijacija odražava rastuću međunarodnu svest o važnosti zaštite i povratka kulturnog nasleđa. Povratak četiri predmeta uklapa se u širi trend repatrijacija: u aprilu su Sjedinjene Države vratile Egiptu 13 artefakata koji su bili ilegalno izneseni iz zemlje.
Među tim ranije vraćenim predmetima bili su alabastrena posuda za ulja i parfeme (VII vek pre n.e.), kohl-posudica u obliku majmuna iz Novog kraljevstva, posudica-figura mačke iz Srednjeg kraljevstva, posuda iz Ptolemejskog doba, ceremonijalna čaša, fragment posude sa prikazom deteta među močvarnim biljem verovatno povezan sa Horusom Detetom, keramička patka iz Ptolemejskog doba, dekoracija sa prikazom glave Dionisa, statua Izide u helenističkom obliku (Afrodita) iz II veka n.e. i blok-statua osobe nazvane "Ankh-en-Nefer" iz Kasnog perioda.
Egipatski muzej će sprovesti stručna ispitivanja i dokumentaciju predmeta, nakon čega će uslediti radovi na restauraciji i planirano javno izlaganje.
Napomena: Identifikacija portreta na granitnoj glavi sfinge još nije definitivna i biće predmet daljeg naučnog istraživanja u Egipatskom muzeju.
Pomozite nam da budemo bolji.
