U vrtu Blenheim Palace u Engleskoj otkriven je mermerni panel koji se ispostavio kao jedini sačuvani deo rimskog sarkofaga iz III veka. Panel, dugačak oko 2 m i težak skoro 400 kg, decenijama je služio kao fontana i saksija, a stručnjaci su mu procenili vrednost na oko £300.000. Restauriran je i sada je izložen u zatvorenom prostoru, dok poreklo u kolekciji 5. vojvode od Marlborough ostaje nerazjašnjeno.
Mermerni Panel Koji Je Decenijama Služio Kao Saksija Ispostavio Se Kao Retki Rimski Sarkofag
(Blenheim Palace)
U vrtovima Blenheim Palace, engleske palate iz 18. veka, mermerna fasada koja je dugo služila kao ukrasna posuda za cveće pokazala se kao preostali deo pravog rimskog sarkofaga.
Godine 2017. restauratori i osoblje palate objavili su da je reljefni mermerni panel — do tog trenutka korišćen prvo kao deo fontane, a potom kao saksija za tulipane — zapravo fragment sarkofaga iz otprilike III veka naše ere. Panel, jedini sačuvani deo sarkofaga, bio je pričvršćen za olovnu cisternu dok je služio u vrtu.
The sarcophagus on display in Blenheim Palace. (Cliveden Conservation/Facebook)
Opis i stanje
Kad je panel uklonjen i odnet na restauraciju, bio je dug oko 2 metra i težio blizu 400 kilograma. Stručnjaci su procenili njegovu vrednost na približno £300.000 (oko 400.000 USD prema tadašnjem kursu). Unatoč vekovima izlaganja na otvorenom i upotrebi u fontani, kompozicija reljefa i dalje je dobro očuvana.
Motiv i umetnički značaj
Reljef prikazuje prizor sa pijanim Dionisom u centru, u veselju sa Herkulom i Ariadnom, uokviren lavljim glavama — motiv koji su proučavali stručnjaci za antičku skulpturu. Klasičarka Zahra Newby (Univerzitet Warwick) obrađivala je ovaj primerak u kontekstu portretne plastike rimskih sarkofaga.
A conservator working on the sarcophagus. (Cliveden Conservation/Facebook)
Istorija u izgledu
Siže predmeta je poznat znatno pre nego što je panel postao vrtni ukras: prizor je skicirao italijanski umetnik Battista Franco Veneziano pre 1530. godine (skica u zbirci Städel Museuma), a postoji i 16.‑vekovna skica u zbirci Metropolitena. U knjizi Ancient Marbles in Great Britain (Adolf Michaelis, 1882) predmet je takođe pomenu, što potvrđuje da je na neki način bio poznat proučavaocima vekovima.
Kako je iznenađenje nastalo?
Iako su postojali istorijski zapisi i crteži, panel je u vrtu Blenheim Palace dugo vremena prolazio nezapaženo kao autentičan antički fragment — verovatno zato što su posetioci pretpostavljali da osoblje palate već zna tačnu prirodu predmeta, ili su ga smatrali običnom reprodukcijom uobičajenom u dvorcima.
Subscribe to ScienceAlert's free fact-checked newsletter
Restauracija i izložba
Conservatorska ekipa iz Cliveden Conservation, pod nadzorom Nicholasa Banfielda, izvela je uklanjanje panela sa cisternе, njegovo čišćenje, popravku i stabilizaciju. Panel je sada premesten u zatvoren prostor Blenheim Palace, gde će ga bolji klimatski uslovi dodatno zaštititi.
Nerazjašnjeno poreklo u kolekciji palate
Najveća nepoznanica ostaje kako je panel dospeo u posed 5. vojvode od Marlborough u 19. veku. Tačan put od antičkog ateljea do engleskog partera verovatno nikada neće biti potpuno rasvetljen, što predmetu dodaje element misterije.
„Predmet je zapravo u izvanrednom stanju s obzirom na to da je dugo bio izložen, naročito kao posuda za fontanu,“ rekao je restaurator Nicholas Banfield.
Posetioci danas mogu da vide panel u prikladnijem ambijentu i da ga cene kao vredan primerak antičkih pogrebnih običaja, a ne kao vrtni dekor.
Pomozite nam da budemo bolji.
