Caltech gradi Deep Synoptic Array (DSA): niz od 1.650 antenâ u pustinji Nevade, sa završetkom planiranim za 2029. DSA će pokrivati površinu od oko 12 × 10 milja i očekuje se da će u prvom danu detektovati ~20 miliona radio-izvora, dok početna anketa može otkriti približno 1 milijardu novih izvora. Projekat je optimizovan za praćenje sjajnih i kratkotrajnih radio-događaja, pružiće skoro realno vreme pristupa podacima i javnu dostupnost, a delove proizvodi kompanija Fat Daddio's.
Caltech Gradi Najmoćniji Radio-Niz: Deep Synoptic Array Sa 1.650 Antena U Pustinji Nevade
Caltech via YouTube
Tim istraživača sa Caltecha priprema se za početak izgradnje Deep Synoptic Array (DSA) — potencijalno najosetljivijeg i najbržeg niza radio-teleskopa ikada izgrađenog. Projekat predviđa 1.650 radio-antenâ, svaka prečnika skoro 6 metara, raspoređenih na prostoru od oko 12 × 10 milja u udaljenoj dolini pustinje Nevade. Planirani završetak radova je 2029. godina.
Šta je DSA i zašto je važan?
DSA je radio-interferometar sastavljen od velikog broja manjih antena koje zajedno funkcionišu kao jedno veliko posmatračko telo. Takvi nizovi značajno poboljšavaju prostornu rezoluciju i brzinu pretraživanja neba, što ih čini idealnim za otkrivanje kratkotrajnih i sjajnih radio-fenomena, kao što su pulsari i brzi radio-talasi (FRB).
Tehničke karakteristike i ograničenja
Niz ima prednost u brzini i rezoluciji, ali — za razliku od jedne veoma velike dish antene — može biti manje osetljiv na izuzetno slab i difuzan signal jer ukupna prikupljena površina po pojedinačnoj anteni nije jednaka površini jedne monstruozne antene. Uprkos tome, tim očekuje da DSA poveća efikasnost otkrivanja sjajnih izvora i brzo reaguje na promene na nebu.
Lokacija i zaštita od šuma
Da bi smanjili radio-frekventne smetnje (RFI), istraživači su izabrali veoma udaljen položaj u Nevadi, blizu Great Basin National Parka. Takva lokacija omogućava čišći spektar za posmatranja, što je ključno za studije slabijih i retkih izvora.
Skalabilnost i brzina skeniranja
Prema rečima glavnog istraživača Gregga Hallinana, DSA će u prvih pet godina više puta pretražiti celo vidljivo nebo i „u prvom danu rada detektovati onoliko radio-izvora koliko su svi drugi radio-teleskopi zajedno otkrili do danas“ — oko 20 miliona izvora. Do kraja početne ankete očekuje se identifikacija reda veličine ~1 milijarde novih radio-izvora.
“DSA će nekoliko puta pretražiti celo vidljivo nebo u prvih pet godina rada, i to brzinama bez presedana,” rekao je Gregg Hallinan.
Nameravana naučna upotreba
Istraživači planiraju upotrebu DSA za proučavanje misterija kao što su brzi radio-talasi (FRB), pulsari, kao i šira kosmološka pitanja — na primer kako tamna energija utiče na širenje univerzuma. Brzina i ponovljivost skeniranja omogućiće i otkrivanje privremenih i nepredvidivih događaja.
Javni pristup i proizvodnja
Velika prednost projekta je gotovo realno-vremenski pristup podacima: tim planira da omogući javan pristup podacima odmah po prikupljanju, čime će zajednica širom sveta moći da radi sa sirovim i obrađenim podacima. Projekat je takođe tražio ekonomične proizvodne metode — za izradu velike količine metalnih reflektora angažovana je kompanija Fat Daddio's, poznata po proizvodnji plehova za pečenje, čiji su plehovi prilagođeni ulogama elementa antene.
Zaključak
DSA obećava da će promeniti brzinu i obim radio-astronomskih kartiranja neba: kombinacija velikog broja antena, udaljene lokacije i otvorenog pristupa podacima mogla bi dovesti do stotina miliona do milijardu novih otkrića, otvarajući vrata za nova otkrića u proučavanju eksplozivnih i nepoznatih fenomena u svemiru.
Pomozite nam da budemo bolji.
