Opština Terrasse-Vaudreuil (oko 2.000 stanovnika) usvojila je 9. juna rezoluciju kojom priznaje drveće kao živa bića sa pravima na život, rast, integritet i regeneraciju. Lokalna vlast će revidirati propise kako bi zaštitila ili zamenila posečena stabla. Gradonačelnik Michel Bourdeau ističe da su stabla ključna za borbu protiv klimatskih promena i ublažavanje poplava, dok međunarodne organizacije i primeri poput reke Magpie pokazuju širi pravni trend zaštite prirode.
Kanadska Opština Priznala Drveće Kao Živa Bića: "Naš Najveći Saveznik"
Canadian town officially recognizes trees as living beings with rights: ‘Our biggest ally’
Opština Terrasse-Vaudreuil, udaljena oko 40 milja zapadno od Montreala i s približno 2.000 stanovnika, usvojila je 9. juna rezoluciju kojom zvanično priznaje drveće kao živa bića sa sopstvenim pravima.
Prema rezoluciji, drveće ima "pravo na život, na prirodan rast, na integritet i regeneraciju". Lokalna vlast je najavila da će preispitati postojeće propise i pravilnike kako bi osigurala zaštitu stabala ili njihovu zamenu ukoliko budu posečena.
Šta predviđa rezolucija?
Odluka, koju su jednoglasno usvojili opštinski većnici, ne treba da blokira razvoj, kako je rekao gradonačelnik Michel Bourdeau. On je podsetio da je opština u poslednjih nekoliko godina trpela tri poplave i istakao da su stabla "naš najveći savesnik" u prilagođavanju klimatskim promenama.
A Canadian town has recognized trees as living beings with rights of their own (AFP/Getty)
"Drveće je istinska zelena infrastruktura. Pomaže u smanjenju urbanih toplotnih ostrva, poboljšava kvalitet vazduha, upravlja vodnim resursima i štiti biodiverzitet," rekao je Bourdeau.
Inspiraciju za akciju dala je lokalna zajednica i kvibekanski režiser André Desrocher svojim filmom Des arbres et des arts, zbog kojeg su građani mogli da sagledaju drveće kao živa bića koja dišu i komuniciraju putem korenskih sistema.
Međunarodni kontekst
Terrasse-Vaudreuil je prvo mesto u Kvibeku i u Kanadi koje je pristupilo Univerzalnoj deklaraciji o pravima stabla (Universal Declaration of the Rights of the Tree), pokrenutoj od strane međunarodnih ekoloških organizacija i podržane od strane International Observatory of Nature Rights.
Tri ključne poruke inicijative naglašavaju da je život na Zemlji zavisan od stabala, da ljudi treba da deluju u bratstvu i solidarnosti sa njima, te da su stabla zajedničko dobro i živa bića koja zaslužuju zaštitu.
Under the agreement, Terrasse-Vaudreuil declared that trees have the 'right to life, to natural growth, to integrity and to regeneration' (Google Street View)
Yenny Vega Cardenas, predsednica International Observatory of Nature Rights, izjavila je za CBC da stabla imaju "dostojanstvo" i "čula" — precizirala je: "Ne osećanja, već čula."
Primerom sličnih pravnih pomaka, reč Magpie u Kvibeku dobila je 2021. godine pravni status osobe nakon odluke regionalne vlasti i Innu Saveta Ekuanitshit.
Advokatica iz Ecojustice, Karine Peloffy, ocenila je ovaj korak kao "veoma ohrabrujući gest", podsećajući da neživi subjekti, poput korporacija, imaju pravnu osobnost — pa se postavlja pitanje zašto živa bića ne bi mogla imati sličan pravni položaj.
Šta sledi?
Opštinske vlasti su najavile reviziju lokalnih propisa i planiraju smernice za zaštitu postojećih stabala i proceduru zamene posečenih. Za građane to znači veću pažnju prema urbanom zelenilu i mogućnost da lokalne politike postanu model za druge zajednice koje se suočavaju sa posledicama klimatskih promena.
Pomozite nam da budemo bolji.
