Tim naučnika je otkrio ogromnu podvodnu grobnicu kitova skoro 6,4 km ispod površine Indijskog okeana. Mapa od oko 745 milja morskog dna otkrila je 485 lokacija povezanih sa whale‑fall i fosilnim nalazima, uključujući nekropolu staru 5,3 miliona godina i pet aktivnih whale‑fall lokaliteta. Nalazi pokazuju da Diamantina zona može funkcionisati kao "whale‑fall superkoridor", a mnogi organizmi pronađeni uz kosti mogu biti nove vrste za nauku.
Ogromna podvodna grobnica kitova otkrivena skoro 6,4 km ispod površine Indijskog okeana
Deep-sea discovery uncovers one of the largest known whale graveyards on the floor of the Indian Ocean
Skoro četiri milje pod površinom (oko 6,4 km) u jugoistočnom delu Indijskog okeana istraživači su otkrili masivnu podvodnu "grobnicu" kitova koja čuva stotine kostiju i fosila starih milionskim godina. Nalaz pruža jedinstven uvid u evoluciju dubokomorskih kitova i uloge koje njihova tela imaju u održavanju života na morskom dnu.
Kako je otkriće izvedeno
Tokom ekspedicije 2023. godine tim predvođen Xiaotong Pengom iz Institute of Deep‑sea Science and Engineering, Chinese Academy of Sciences (CAS), zajedno sa saradnicima iz Kine, Italije i Novog Zelanda, koristio je potopni aparat punog okeanskog dosega Fendouzhe. Istraživanjem su mapirali približno 745 milja morskog dna (oko 1.200 km) u Diamantina zoni južno od Australije i dokumentovali ukupno 485 lokacija povezanih sa whale‑fall događajima i fosilnim ostacima.
Šta je pronađeno
Tim je identifikovao nekropolu staru oko 5,3 miliona godina koja sadrži stotine fosilnih ostataka kitova, uključujući i najmanje jednu dosad neidentifikovanu vrstu. Od 485 lokaliteta, istraživači su izdvojili 5 aktivnih whale‑fall lokacija i oko 480 fosilnih mesta gde su kosti ostale izuzetno dobro sačuvane.
Visitors view China's deep-sea manned submersible Fendouzhe (Striver) on scientific research ship Tansuo-2 before International Museum Day on May 17, 2023 in Fuzhou, Fujian Province of China.(Getty Images)
Živi ekosistemi i novi organizmi
Aktivni whale‑fall lokaliteti podržavaju bujne zajednice specijalizovanih organizama: crve koji razgrađuju kosti (npr. rod Osedax), hemosintetske školjke i dagnje, mlohove zvezde i druge vrste prilagođene tamnim, hranom bogatim džepovima na dnu okeana. Mnogi od ovih organizama verovatno predstavljaju vrste nove za nauku, što naglašava koliko je malo istražen duboki okean.
Zašto je mesto značajno
Studija objavljena u časopisu Nature navodi da je ovo verovatno najstarija i najveća poznata nekropola kitova na Zemlji. Otkriće pomera granice znanja o tome kako whale‑fall ekosistemi funkcionišu i sugeriše da kosti kitova mogu delovati kao biogeografske "stepenice" koje povezuju udaljene dubokomorske zajednice kroz vreme.
Mogući mehanizmi formiranja
Istraživači smatraju da je kombinacija visokog broja duboko ronilaca kitova u regionu i specifične topografije morskog dna — koja deluje kao prirodni ležišni basen — dovela do akumulacije leševa. Niska stopa taloženja sedimenta omogućila je izvanredno očuvanje kostiju tokom miliona godina.
Implikacije i buduća istraživanja
Ovo otkriće pruža redak fosilni zapis duboko‑ronilačkih kitova star više od pet miliona godina i otvara nova pitanja o evoluciji, ekologiji i prostornoj povezanosti dubokomorskih zajednica. Istraživači veruju da ovo može biti tek početak — slične velike grobnice kitova mogle bi čekati otkriće u drugim, najmanje istraženim delovima okeana.
Ključne poruke: nalaz potvrđuje značaj whale‑fall ekosistema za biodiverzitet dubokog mora, nudi bogat fosilni materijal za proučavanje evolucije kitova i ukazuje na ulogu Diamantina zone kao potencijalnog "whale‑fall superkoridora".
Pomozite nam da budemo bolji.
