Analiza podataka sa skoro 40.000 lokacija i praćenje više od 5.100 vrsta pokazuje da gubici biodiverziteta brzo napreduju u umerenim zonama. Skoro 50% umerenih vrsta nestalo je iz najtoplijih delova raspona, dok je u tropima ta brojka oko 33%. Brže lokalno zagrevanje i fragmentacija staništa ograničavaju migracije i zahtevaju šire mere zaštite i očuvanja.
Divlje životinje brzo nestaju u neočekivanim regionima — studija upozorava na velike gubitke u umerenim zonama
Photo Credit: iStock
Novo globalno istraživanje pokazuje da gubici bioraznovrsnosti ne pogađaju samo tropke regione — neke od najvećih promena dešavaju se u umerenim zonama. Tim sa Univerziteta Arizona analizirao je podatke sa skoro 40.000 lokacija i pratio više od 5.100 vrsta tokom godina do decenija, kako je objavljeno u Nature Climate Change i preneto na Earth.com.
Glavni nalazi
Podaci pokazuju da se lokalna izumiranja (gubitak vrste sa pojedinačnih lokacija iako ona opstaje na drugim mestima) dešavaju brže nego se očekivalo u umerenim regionima: gotovo polovina umerenih vrsta nestala je iz najtoplijih delova svog raspona, dok je u tropima ta proporcija iznosila oko jedne trećine.
Jedno od objašnjenja za ovu neočekivanu razliku je brže lokalno zagrevanje u nekim umerenim zonama. Tokom otprilike 25 godina najtopliji umereni regioni zagrejali su se za ~6°F (≈3,3°C), dok su tropski žarišni regioni toplili otprilike upola manje (~3°F, ≈1,7°C).
Tendencija se pojavljivala i kod kopnenih i kod vodenih organizama, što ukazuje da fenomen nije vezan samo za jednu grupu ili tip staništa. I više od 70% praćenih populacija nije se povuklo u hladnija područja — skoro sve su zadržale izvorne položaje, često zato što su im puta, gradovi, poljoprivredno zemljište, jezera, reke ili planine blokirali mogućnost migracije.
Šta to znači za zaštitu prirode
U tropima su padovi najčešće koncentrisani na najtoplijim delovima raspona svake vrste, što odgovara ranijim predviđanjima. Međutim, u umerenim regionima padovi su se javljali kroz čitav raspon — ne samo na toplim ivicama — pa mere koje ciljaju samo najtoplije tačke mogu propustiti veliki deo problema.
Zaključak autora je jasan: klimatske promene u kombinaciji sa fragmentacijom staništa — putevima, urbanizacijom i intenzivnom poljoprivredom — ograničavaju sposobnost vrsta da se prilagode ili premeste, pa su potrebne šire, strateške mere zaštite koje uključuju obnavljanje stanišne povezanosti i smanjenje lokalnog pritiska na populacije.
John Wiens, profesor ekologije i evolucione biologije na Univerzitetu Arizona: "Nigde nije zaista sigurno za populacije mnogih umerenih vrsta."
Gopal Murali (voditelj studije): "Upozorenje nije o nekoj dalekoj budućnosti — za tropske i umerene vrste posledice su već vidljive."
Studija podseća da rizik po biodiverzitet nije ograničen na tropike i poziva na preusmeravanje napora i resursa kako bi i regioni koji su se smatrali relativno sigurnim dobili adekvatnu zaštitu.
Pomozite nam da budemo bolji.
