Arheolozi su u Søftenu, blizu Aarhusa, otkrili veliko vikinško naselje (oko 100.000 m²) sa više od 80 jamastih kuća i izdvojenom zonom za preradu lana. Nalazi — vretenaste uteži, srebrni novčići, staklene perle i keramika — ukazuju na organizovanu tekstilnu proizvodnju i tržišnu razmenu. Raspored radionica i jedne stambene kuće sugeriše postojanje nadzornog elitnog sloja, dok dalja analiza može razjasniti vrstu proizvedenih tekstila i veze sa međunarodnim mrežama.
Otkriće kod Aarhusa: Ogroman vikinški centar tekstila sa 80+ jamastih kuća i zonama prerade lana
Photo Credit: iStock
Arheolozi iz Moesgaard Museuma otkrili su u Søftenu, oko 10 km od Aarhusa, veliko vikinško naselje u kome je tekstilna proizvodnja igrala centralnu ulogu. Lokalitet zauzima približno 100.000 m² (više od 1.000.000 kvadratnih stopa) i datira iz perioda od oko 600. do 950. godine nove ere — prelaznog razdoblja između kasnog gvozdenog doba i rane vikinške ere.
Glavni nalazi
Arheolozi su identifikovali više od 80 jamastih kuća — delimično udubljenih objekata koji su služili za rad i stanovanje — kao i posebno izdvojenu zonu za preradu lana. Među pronađenim artefaktima nalaze se vretenaste uteži, srebrni novčići, staklene perle i keramika, što ukazuje na intenzivnu i organizovanu tekstilnu proizvodnju.
Citati istraživača
„Imamo jasnu fokusaciju na proizvodnju tekstila, što ovu naseobinu razlikuje od drugih tipova naselja iz istog perioda,“
rekao je voditelj iskopavanja Liv Stidsing Reher-Langberg.
Struktura naselja i društveni kontekst
Istraživači su uočili zasebne zone za zanate i proizvodnju, kao i jednu izdvojenu stambenu zgradu. Takav raspored sugeriše da je postojao nadzorni ili elitni sloj koji je organizovao rad, kontrolisao pristup sirovinama i verovatno dogovarao distribuciju proizvoda prema širim tržištima.
Veza sa trgovačkim mrežama
Søften je u blizini Aarhusa (tada poznatog kao Aros), koji je bio važno središte kraljevske vlasti i pomorskog trgovanja. Istoričar Kasper Andersen ističe da proizvodni centar ovakvih razmera ne može postojati samo zbog lokalne potražnje, već ga treba posmatrati u kontekstu većih, međunarodnih mreža razmene.
Zašto je otkriće važno
Ovaj lokalitet menja uobičajenu, pojednostavljenu sliku Vikinga kao isključivo ratničkih zajednica: pokazuje da su postojale organizovane ekonomske aktivnosti sa podelom rada i kontrolom resursa. Tekstil nije bio samo domaća rabota — na ovom mestu proizvodnja je imala obim koji upućuje na tržišnu distribuciju i specijalizovanu radnu snagu.
Dalja istraživanja
Planirana su radiokarbonska datiranja i analiza polena koja bi mogla preciznije odrediti hronologiju naselja i otkriti koje su tačno vrste tekstila i vlakana obrađivane ovde.
Zaključak: Nalaz u Søftenu predstavlja važan doprinos razumevanju društveno-ekonomskih struktura ranovikinškog doba i ukazuje na složenost i povezanost zajednica na severu Evrope.
Izvori: NPR, Moesgaard Museum
Pomozite nam da budemo bolji.
