Pećina Patrijarha u Hebronu je svetilište za Jevreje, muslimane i hrišćane, ali je i simbol dubokih podela u gradu. H2 zona objedinjuje oko 40.000 Palestinaca i oko 200 izraelskih naseljenika koji žive pod različitim režimima kretanja i prava. Najava ministra Bezalela Smotricha o prenosu upravljanja izazvala je strah od "judaizacije" mesta i pojačala zabrinutost zbog mogućeg iseljavanja i nejednakosti.
Hebron: Pećina Patrijarha Na Meti Kontroverze — Svetilište Koje Deli Grad
Herbon is the only West Bank city with an area under direct Israeli military control (HAZEM BADER)(HAZEM BADER/AFP/AFP)
Za izraelske naseljenike Pećina Patrijarha i Stari grad Hebrona su mesto duboke istorijske i verske važnosti, dok mnogim Palestincima ista lokacija simbolizuje rastuću kontrolu i ograničenja koja im oblikuju svakodnevni život.
Svetište za tri vere
Pećina Patrijarha (poznata muslimanima kao Ibrahimi džamija) smatra se svetim i za Jevreje, i za muslimane, i za hrišćane. Nalazi se u delu Hebrona koji je strogo kontrolisan: oko 40.000 Palestinaca živi u H2 zoni zajedno sa približno 200 izraelskih naseljeničkih porodica, ali pod jasno odvojenim režimima kretanja i bezbednosti.
Ograničenja i svakodnevica
Izraelske snage su na ključnim ulicama postavile kontrolne punktove, kapije i patrolne rute. Palestinci koji ne žive unutar restriktivne zone često nisu u mogućnosti da slobodno ulaze i izlaze, što dovodi do zatvorenog osećaja zajednice i pada broja otvorenih radnji u Starom gradu.
"Osećamo se kao da živimo u velikom zatvoru u Hebronu: punktovi ograničavaju kretanje..." — Issa Amro, aktivista
Politička promena koja uznemirava
Bezalel Smotrich, izraelski ministar finansija iz krajnje desnice, najavio je prenos upravljanja svetilištem, uključujući ovlašćenja za planiranje i gradnju, pod izraelske vlasti. Ta najava izazvala je zabrinutost Palestinaca koji strahuju od "judaizacije" lokacije i daljeg erodiranja islamskog prisustva, dok su naseljenici to pozdravili kao povratak i olakšanje administrativnih prepreka.
"To je mesto koje bi celo čovečanstvo trebalo da poseti da bi zahvalilo Hashemu, odnosno Bogu." — Nitzan, zaposlenik izraelskih nacionalnih parkova i stanovnik Kiriat Arbe
Istorijska napetost
Hebron ima dugu i tragičnu istoriju sukoba: masakr 1929. doveo je do evakuacije Jevreja iz grada, a 1994. Baruch Goldstein je ubio 29 palestinskih vernika u svetištu. Sporazumi iz Osla iz 1990-ih podelili su Zapadnu obalu na zone upravljanja, a 1997. Hebron je postao jedini palestinski grad sa delom pod direktnom izraelskom vojnom kontrolom (H2).
Širi kontekst
Izvan istočnog Jerusalima, više od 500.000 Izraelaca živi u naseljima na Zapadnoj obali među približno tri miliona Palestinaca — naselja koja međunarodno pravo smatra nezakonitim. U Hebronu neki predstavnici naseljenika otvoreno zagovaraju stavljanje grada pod punu izraelsku kontrolu, dok Palestinci strahuju od prinudnog iseljavanja i daljeg smanjenja njihovih prava.
Različiti režimi prava
Za mnoge stanovnike Hebrona presudan je i pravni aspekt: Palestinci žive pod vojnim režimom u H2, dok izraelski naseljenici podležu civilnom zakonodavstvu. To pojačava osećaj nejednakosti i optužbe za segregaciju.
Zaključak
Pećina Patrijarha ostaje moćan simbol — religiozni centar i istovremeno žarište političkih i društvenih sukoba. Najave promena upravljanja dodatno su pojačale strahove i tenzije, ostavljajući lokalnu zajednicu u neizvesnosti oko budućnosti pristupa, identiteta mesta i prava stanovnika.
Pomozite nam da budemo bolji.
