Sažetak: Studija sa Harvarda pokazuje da promene u mikrobnoj zajednici creva mogu ostati prisutne više od decenije nakon uklanjanja adenoma, što može objašnjavati zašto rizik od raka debelog creva ostaje povišen. Istraživanje je uporedilo metagenome stolice 354 žene kojima su adenomi uklonjeni pre ~12 godina sa 354 kontrolne ispitanice i pronašlo 31 značajnu razliku u mikrobnim vrstama. Autori napominju da su ishrana i stil života povezani sa tim obrascima, ali da je potrebna dodatna istraživanja da bi se utvrdila uzročnost.
Mikrobiom Creva Može Ostati Poremećen Decenijama Nakon Uklanjanja Polipa — Moguće Objašnjenje Za Trajan Rizik Od Raka
(Kateryna Kon/Science Photo Library/Getty Images)
Nova studija istraživača sa Harvard School of Public Health sugeriše da sastav mikrobioma debelog creva može ostati promenjen i više od deset godina nakon uklanjanja adenoma — benignih polipa koji se često uklanjaju da bi se sprečio razvoj raka.
Rak debelog creva (CRC) jedan je od vodećih uzroka smrti od raka u svetu, a kolonoskopija i uklanjanje adenoma smatraju se ključnim merama prevencije. Ipak, kod nekih pacijenata rizik od CRC ostaje povišen i nakon uklanjanja polipa, a razlozi za to do sada nisu bili jasno objašnjeni.
Culture of microbes shed from the human gut, seen under a scanning electron microscope. (Steve Gschmeissner/Science Photo Libary/Getty Images)
Kako je sprovedeno istraživanje
Tim predvođen epidemiolozima Mingyang Song i Anom Nogal analizirao je metagenome iz uzoraka stolice 354 žene kojima su adenomi uklonjeni u proseku pre oko 12 godina. Te su uzorke uporedili sa uzorcima 354 kontrolne ispitanice koje nikada nisu imale adenome, pri čemu su grupe usklađene po godinama i drugim važnim faktorima.
Genomski profili poređeni su i sa podacima iz 14 nezavisnih studija slučaj–kontrola kod CRC-a. Istraživači su identifikovali značajne razlike u 31 mikrobu između grupa; mikrobni obrasci kod žena sa uklonjenim adenomima delimično su nalikovali onima viđenim kod pacijenata sa rakom debelog creva.
The graphical abstract for the study. (Nogal et al.,Cell Host Microbe, 2026)
Mingyang Song: „Naša studija je prva koja ispituje da li su crevne mikrobiološke i metaboličke promene i dalje detektabilne godinama nakon uklanjanja adenoma. Odgovor je da — što sugeriše da uklanjanje adenoma ne vraća crevo u stanje niskog rizika.“
Šta to znači
Uzorci prikupljeni u proseku više od decenije nakon uklanjanja adenoma ukazuju da promene u mikrobiomu povezane sa CRC-om ne nestaju jednostavnim uklanjanjem polipa. To može objasniti zašto se rizik od raka debelog creva kod nekih osoba i dalje održava — moguće je da su u pitanju trajna biološka ili metabolička stanja koja su doprinela nastanku adenoma i koja ostaju aktivna i nakon njegove ekscizije.
Ana Nogal: „Činjenica da su CRC-povezane karakteristike mikroboma i metabolizma i dalje prisutne posle decenije sugeriše da mikrobom može biti deo trajnog rizika.“
Istraživači takođe ističu da su ishrana i stil života usko povezani sa detektovanim mikrobnim obrascima, što otvara mogućnost da promene u navikama (ishrana, fizička aktivnost) modifikuju crevno okruženje i potencijalno smanje rizik kod osoba sa povišenom predispozicijom.
Subscribe to ScienceAlert's free fact-checked newsletter
Ograničenja i dalje potrebe za istraživanjem
Važno je napomenuti da studija dokazuje asocijaciju, ali ne i uzročnu vezu između promena mikrobima i nastanka raka. Potrebna su ciljna klinička ispitivanja i mehanističke studije da bi se utvrdilo da li i u kojoj meri mikrobni sastav direktno doprinosi razvoju CRC-a i da li intervencije koje menjaju mikrobiom mogu smanjiti taj rizik.
Studija je objavljena u časopisu Cell Host & Microbe. Rezultati ukazuju na to da bi prevencija raka debelog creva mogla zahtevati širi pristup od same ekscizije polipa — uključujući dugoročne promene u ishrani, načinu života i potencijalno ciljanje mikrobne zajednice.
Napomena: Ovaj članak sumira objavljene naučne nalaze. Iako su rezultati značajni, pacijenti treba da se konsultuju sa svojim lekarom o individualnim rizicima i planu praćenja nakon uklanjanja adenoma.
Pomozite nam da budemo bolji.
