Studija predstavljena na ERS kongresu analizirala je 100 pacijenata pod bronhoskopijom i utvrdila da su pacijenti kojima je kasnije dijagnostikovan rak pluća češće imali detektabilne čestice mikroplastike. U svim uzorcima pronađeno je 232 čestice, a mikroplastika je bila prisutna kod 70% ispitanika. Nalaz pokazuje povezanost, ali ne i uzročnost; potrebna su longitudinalna i mehanistička istraživanja kako bi se utvrdilo da li mikroplastika doprinosi razvoju plućnih bolesti.
Više Mikroplastike U Plućima Pacijenata S Rakom — Šta To Može Značiti?
Main image: An X-ray view of human lungs in a 3D rendering illustration with male body contours. Inset: Microplastic particles and synthetic polymer fragments float in contaminated water.
Mikroplastika postaje sveprisutna u okolini, ali šta se dešava kada sitne plastične čestice dospeju u naša pluća i telo još uvek nije jasno. Nova opservaciona studija predstavljena na Kongresu Evropskog respiratornog društva (ERS) u Barseloni otkrila je da su pacijenti kojima je kasnije dijagnostikovan rak pluća češće imali detektabilne čestice mikroplastike u uzorcima iz pluća.
Ključni rezultati
Istraživanje je obuhvatilo 100 osoba koje su prošle bronhoskopiju zbog respiratornih simptoma na Univerzitetskoj bolnici u Larisi (Grčka). Polovina učesnika (50) je naknadno dijagnostikovana rakom pluća, dok druga polovina nije. Ukupno je u analiziranim uzorcima pronađeno 232 čestice mikroplastike, a barem u jednom uzorku mikroplastika je bila detektovana kod 70% učesnika.
Ispitivani su uzorci ispiranja pluća (lung-wash) i mali uzorci plućnog tkiva (mali deo učesnika je dao i uzorke tkiva). Mikroplastika je pronađena u 66% uzoraka ispiranja kod pacijenata sa rakom pluća, u poređenju sa 46% kod onih bez raka. Analiza je pokazala i da su najčešći tipovi pronađene plastike bili polipropilen i polietilen — materijali široko korišćeni u ambalaži, tekstilu i potrošačkim proizvodima.
Nejednaka raspodela i ograničenja
Tim je uočio i neočekivan obrazac: učesnici koji su imali više čestica u uzorku ispiranja često su imali manje u odgovarajućem uzorku tkiva, i obrnuto. To ukazuje da mikroplastika možda nije ravnomerno raspoređena u plućima i da različita područja pluća različito zadržavaju ili uklanjaju čestice.
„Ova opservaciona studija pokazuje povezanost između većeg tereta mikroplastike i maligniteta pluća, čak i nakon podešavanja za izloženost pušenju, ali ne može da utvrdi uzročnost niti šta je bilo prvo,“ kaže dr Ilias Dimeas (University College Dublin / University of Thessaly). „Mikroplastika bi mogla doprineti inflamaciji ili drugim procesima relevantnim za rak, ali i već bolestna pluća mogu drugačije zadržavati ili čistiti čestice.“
Autori naglašavaju da nalaz ne dokazuje da mikroplastika izaziva rak pluća. Studija je opservaciona i ima ograničenja u dizajnu i veličini uzorka; potrebne su veće longitudinalne i mehanističke studije da bi se razjasnilo da li i kako mikroplastika može doprineti nastanku ili progresiji bolesti.
Sledeći koraci i javnozdravstveni značaj
Istraživači su najavili laboratorijske eksperimente za proučavanje interakcije plastičnih čestica sa ćelijama pluća i analiziraju dodatne uzorke, uključujući pacijente sa hroničnim oboljenjima pluća, kako bi ispitali potencijalnu ulogu mikroplastike u ožiljavanju i progresiji bolesti. Nalaz ukazuje na potrebu da se smanji zagađenje plastikom, što bi moglo imati koristi i za ljudsko zdravlje, pored dobro poznatih ekoloških prednosti.
Reference: Rezultati su predstavljeni na ERS kongresu; glavni autor: Dimeas I. et al. (2026). Studija ukazuje na povezanost, ali ne i uzročnost.
Pomozite nam da budemo bolji.
