Novo istraživanje zasnovano na arhivskim snimcima pokazuje da ljudi i sve vrste velikih apina proizvode izohroničan, ritmičan smeh tokom golicanja. Analizirano je 140 sekvenci (snimci iz 2004–2006), a ljudski smeh je pronađen kao fleksibilniji, što može ukazivati na napredniju vokalnu kontrolu. Autori procenjuju da zajedničke osobine potiču od poslednjeg zajedničkog pretka pre oko 15 miliona godina.
Viralni snimak gorile možda razotkriva 15 miliona godina staru tajnu ljudskog smeha
Viralni snimak mladunčeta gorile koje, dok ga poznati čuvar nežno goliće, ispušta ritmične zvuke nalik smehu privukao je pažnju ne samo javnosti, već i naučnika. Arhivski materijal poslužio je kao osnova za novo istraživanje koje sugeriše da koreni ljudskog smeha — a možda i govora — sežu milionima godina u prošlost.
Šta su istraživači radili?
Istraživači su ponovo analizirali postojeće snimke prikupljene između 2004. i 2006. u sedam ustanova gde su mladi primati redovno imali kontakte sa poznatim čuvarima. U uzorku su bili orangutani, čimpanze, bonobi i gorile, a za poređenje su korišćeni i zapisi ljudske dece u porodičnom okruženju. Rad je objavljen 25. juna 2026. u časopisu Communications Biology i nadograđuje ranija istraživanja, među kojima je i rad Marine Davila-Ross.
Metodologija i ključni nalazi
Tim je analizirao 140 zasebnih sekvenci smeha, mereći intervale između pojedinačnih vokalnih ispuštanja, tempo, ritmičku pravilnost i kontekstualne promene u vokalizacijama. Utvrđeno je da sve vrste velikih apina — kao i ljudi — proizvode izrazito ujednačen, ravnomerno raspoređen smeh tokom golicanja, što naučnici opisuju kao izohroničan ritam.
Međutim, ljudski smeh pokazuje veću fleksibilnost i varijabilnost nego smeh kod ostalih velikih apina. To upućuje na postepeno poboljšanje vokalne kontrole tokom evolucije, što je moglo stvoriti biološku osnovu za razvoj govora. Po proceni autora, zajedničke karakteristike smeha mogle bi poticati iz poslednjeg zajedničkog pretka ljudi i velikih apina pre oko 15 miliona godina.
Etika i kontekst snimaka
Studija se zasniva isključivo na neinvazivnim zapisima prikupljenim u poznatim, poverljivim okolnostima, uz prisustvo poznatih čuvara. Naučnici ističu da su interakcije bile razigrane i dobrovoljne, bez znaka stresa kod mladunčadi.
Izvor: Analiza objavljena u Communications Biology (25. jun 2026), uz izveštavanje The New York Times i prvobitno medijsko objavljivanje u Men's Journal 5. jula 2026.
Značaj i dalje perspektive
Otkriveni izohroni ritam ukazuje da je osnovna struktura smeha vrlo stara i deljena među velikim apinama. Ipak, razlike u fleksibilnosti ljudskog smeha nagoveštavaju dugotrajan evolutivni put koji je doveo do složenije vokalne kontrole — jednog od mogućih preduveta za razvoj govora. Autori pozivaju na dodatna istraživanja u prirodnim uslovima i kod različitih uzrasta kako bi se bolje razumele funkcije i varijacije smeha u društvenoj komunikaciji.
Pomozite nam da budemo bolji.
