Vlada Crne Gore razmatra inicijativu da 11. jul postane dan sećanja na žrtve događaja u Srebrenici, predlog koji je pripremio ministar Fatmir Deka. Skupština je 2021. usvojila rezoluciju kojom je osudila zločin, a ministar spoljnih poslova Ervin Ibrahimović ponovio je principijelan stav države. Međunarodni sudovi (ICTY i ICJ) utvrdili su da su u Srebrenici počinjeni zločini koji se smatraju genocidom, a javne i političke debate o broju žrtava i dalje traju.
Crna Gora Razmatra Da 11. Jul Postane Dan Sećanja Na Srebrenicu — Ponovo Otvorena Debata
© Photo by David Bathgate/Corbis via Getty Images
Vlada Crne Gore ove nedelje razmatra inicijativu kojom bi 11. jul bio proglašen za dan sećanja na žrtve događaja u Srebrenici, saopšteno je iz kabineta ministra za ljudska i manjinska prava Fatmira Deke, koji je autor predloga.
Skupština Crne Gore je 2021. godine usvojila rezoluciju kojom je osudila zločin u Srebrenici. U toj rezoluciji je, kako je navedeno, zabranjeno negiranje utvrđenih činjenica u vezi sa događajima iz jula 1995. godine.
Ministar spoljnih poslova Ervin Ibrahimović je prošle nedelje ponovio da je Crna Gora „više puta potvrdila svoj principijelan odnos prema događajima u Srebrenici, na nacionalnom nivou i u okviru multilateralnih foruma”.
Međunarodni kontekst i sporne tvrdnje
Presude Međunarodnog krivičnog tribunala za bivšu Jugoslaviju (ICTY) i presuda Međunarodnog suda pravde (ICJ) iz 2007. godine utvrdile su da su u Srebrenici počinjeni zločini koji podležu karakterizaciji genocida nad muslimanskim stanovništvom enklave. Prema tim presudama i istraživanjima koja se zasnivaju na identifikaciji žrtava i forenzičkim podacima, ubijeno je približno 8.000 bošnjačkih muškaraca i dečaka.
Istovremeno, u javnom i političkom diskursu i dalje se pojavljuju različite tvrdnje o broju stradalih i prirodi zločina. Neki izvori i politički akteri iznose drugačije procene i tumačenja događaja, što dodatno produbljuje regionalne polemike. Tvrdnje o značajno drugačijim brojevima žrtava, koje nijansu navode znatno manje brojke ili osporavaju pravni okvir presuda, ostaju predmet spora i nisu prihvaćene od strane međunarodnih sudova.
Moguće posledice i reakcije
Predlog da 11. jul postane državni dan sećanja može ponovo otvoriti političke debata u Crnoj Gori i regionu, sa mogućim diplomatskim reakcijama i različitim interpretacijama u javnosti. Predstavnici vlasti ističu potrebu za sećanjem i podrškom žrtvama, dok kritičari upozoravaju na rizik instrumentalizacije istorije u dnevno-političke svrhe.
Zaključak: Inicijativa će verovatno podstaći nove javne rasprave o načinu obeležavanja i tumačenja događaja u Srebrenici, pri čemu su ključni elementi poštovanje činjenica, pravosnažne međunarodne presude i dijalog u društvu.
Pomozite nam da budemo bolji.
