MIT‑ov fizičar Areg Danagoulian predlaže korišćenje visokenergetskih protona iz Van Alenovih pojaseva za izazivanje neutronske spalacije u uranijumu na satelitima. Specijalni detektori bi registrovali izbačene neutrone kao indikator prisustva nuklearnog materijala. Rad objavljen u Nature je studija izvodljivosti; glavne prepreke su filtriranje pozadinskog zračenja, precizna orbitalna sinhronizacija i inženjerska složenost.
Kako Otkrivati Nuklearno Oružje U Orbiti: MIT Predlaže Korišćenje Van Alenovih Pojaseva
NASA visualization showing a cross-section of Earth's Van Allen radiation belts. (NASA/Goddard Space Flight Center Scientific Visualization Studio)
Van Alenovi pojasevi radijacije — ogromni, nevidljivi prstenovi nabijenih čestica oko Zemlje — obično se smatraju pretnjom za satelite i astronaute. Ali Areg Danagoulian, nuklearni fizičar sa MIT‑a, predlaže da se upravo ti protoni iskoriste kao „prirodni top“ za otkrivanje nuklearnog materijala na satelitima.
YouTube Thumbnail
Osnovna ideja
U radu objavljenom u časopisu Nature, Danagoulian izlaže koncept zasnovan na neutronskoj spalaciji: visokenergetski protoni iz Van Alenovih pojaseva mogu udariti u uranijumske jezgre i iz njih izbaciti neutrone. Cilj je razviti specifične detektore koji bi uočili te izbačene neutrone kao indikator neuobičajeno velikih količina uranijuma na nekom satelitu.
The Starfish Prime nuclear test, detonated 400 kilometers (248 miles) above the Pacific Ocean in 1962, roughly the same altitude at which the ISS orbits today. The explosion created an artificial radiation belt thatdamaged several satellites. (US Air Force)
"Kada satelit koji nosi termonuklearnu bombu prolazi kroz unutrašnje Van Alenove pojaseve, protoni iz pojaseva izbijaju brojne neutrone iz uranijumskih jezgara," kaže Danagoulian.
Studija izvodljivosti, a ne gotov sistem
Ovo je studija izvodljivosti: autori pokazuju da je fizički mehanizam realan i da su osnovne tehnologije za detekciju dostupne, ali ne prikazuju operativni sistem. Neutronska spalacija se već koristi u akceleratorima na Zemlji, ali primena u svemiru donosi dodatne i značajne inženjerske izazove.
Subscribe to ScienceAlert's free fact-checked newsletter
Glavni tehnički izazovi
- Detekcija neutrona u orbiti mora da razlikuje signal od pozadinske „zbrke“ drugih čestica i zračenja.
- Potrebna je prostorna i vremenska preciznost: detektor mora znati da neutrone emituje baš ciljani satelit, a ne Zemlja ili drugi izvori.
- Praktična realizacija zahteva specifične orbite i sinhronizaciju — odnosno inspektorski satelit mora tačno proći pored meta u pravom trenutku.
Politika, tajnost i svrha
Jedan od razloga za javno objavljivanje rada jeste da istraživači poput Danagouliana žele da metodologija bude dostupna u civilnom domenu. Ipak, teme vezane za verifikaciju oružja često su delimično tajne. Krajnji cilj je razviti inspektorske satelite koji bi pomagali u verifikaciji Ugovora o svemiru iz 1967. — bilo kroz kooperativne inspekcije između država, bilo kroz nezavisno praćenje.
Šta sledeće?
Autori planiraju dalje proračune i inženjerske prototipove, i pozivaju druge naučnike i inženjere da doprinesu razvoju praktičnog sistema. Iako izgradnja funkcionalnog sistema može biti skupa i tehnički zahtevna, istraživači smatraju da bi takva mogućnost značajno unapredila bezbednost u svemiru.
Napomena: Studija je objavljena u časopisu Nature. Tekst je zasnovan na izveštaju ScienceAlert i izjavama istraživača; radi jasnoće i tačnosti, autor teksta je sažeo ključne nalaze i izazove.
Članak je prilagođen i urednički doradjen za srpsku publiku. Ako primetite grešku, navedite je uredništvu.
Pomozite nam da budemo bolji.
