Astronomi su u oblaku G+0.693−0.027 blizu centra Mlečnog puta prvi put detektovali eritruzulozu, tetrosni šećer. Detekcija radio-spektroskopijom teleskopa Yebes i IRAM pokazuje da se relativno kompleksni šećeri mogu sintetisati na ledenim zrnima prašine u međuzvezdanom prostoru. Nalaz podržava ideju da su organski molekuli mogli biti preneti na Zemlju putem asteroida i meteorita, ali ne objašnjava sam nastanak života.
Prvi šećer u međuzvezdanom prostoru: otkrivena eritruzuloza blizu centra Mlečnog puta
The galactic center of the Milky Way captured by the Spitzer Space Telescope's infrared cameras. - NASA/Caltech/Susan Stolovy (SSC, Caltech)
Astronomi su prvi put detektovali prirodni šećer u oblaku između zvezda — eritruzulozu — u blizini centra naše galaksije.
Istraživači iz Španskog centra za astrobiologiju identifikovali su eritruzulozu (eng. erythrulose), tetrosni šećer sa četiri atoma ugljenika, u molekularnom oblaku označenom G+0.693−0.027. Otkriće, objavljeno u časopisu Nature Astronomy, pokazuje da se relativno kompleksni organski molekuli mogu sintetisati u međuzvezdanom prostoru pre formiranja zvezda i planeta.
Za detekciju su korišćeni radio-teleskopi Opservatorije Yebes i IRAM u Sierra Nevadi. Tim je prepoznao molekul poređenjem radio-spektra iz oblaka sa preciznim laboratorijskim merenjima spektroskopskog potpisa eritruzuloze. Zanimljivo je da su naučnici prethodno tražili jednostavnije šećere sa tri atoma ugljenika, ali ih nisu našli.
„Ovo otkriće je neočekivano, jer je u astrokemiji uobičajeno mišljenje da molekuli rastu postepenim dodavanjem ugljenikovih atoma“, rekao je Izaskun Jiménez-Serra, vodeći autor studije iz Centra za astrobiologiju.
Autori rada predlažu da se eritruzuloza može formirati na površinama ledenih zrnaca prašine kroz hemijske reakcije između prostijih molekula, a potom biti oslobođena u gas koji se detektuje radio-teleskopima. Do sada su u međuzvezdanom prostoru identificirana više od 340 molekula, ali ovo je prva čvrsta detekcija šećera u takvom okruženju.
Stručnjaci iz oblasti planetarnih nauka i analize meteoritа primećuju da nalaz povezuje ranija otkrića šećera u meteoritskim uzorcima i u uzorcima sa asteroida Bennu sa mogućnošću da su neki organski gradivni blokovi stigli na Zemlju iz svemira. Ipak, naučnici naglašavaju da ovo ne objašnjava kako je nastao život — tek pokazuje da su ključni organici mogli postojati pre nastanka planeta.
„Detekcija eritruzuloze otvara mogućnost pronalaska drugih važnih šećera, poput riboze, koja je deo RNK“, rekao je Carlos Briones, koautor studije.
Istraživači su takođe procenili da bi tokom perioda poznatog kao Kasno teško bombardovanje, pre oko 4 milijarde godina, između 0,5 i 50 miliona metričkih tona ovakvih molekula moglo eventualno stići na Zemlju, mada je postojanje i obim tog bombardovanja predmet naučne rasprave. Eritruzuloza se u tragovima nalazi u malinama i koristi se u kozmetici za samopotamnjivanje, što daje dodatnu zanimljivu poveznicu sa poznatim svojstvima molekula.
Zaključak: Ovo otkriće potvrđuje da su međuzvezdane hemijske fabrike sposobne da stvaraju relativno složene organske molekule. Dalja praćenja i laboratorijske studije pomoći će da se razjasne mehanizmi sinteze i potencijalna uloga ovakvih molekula u poreklu života.
Pomozite nam da budemo bolji.
