Sažetak: Samozvani sveštenik Nikola Džufka tvrdi da je "dobio" spor protiv SPC i da registruje albanske pravoslavne vernike na Kosovu, navodno imajući 15 registrovanih. Crkveni predstavnici i istoričari kažu da nema pravnog ni crkvenog uporišta za njegove tvrdnje. Stručnjaci upozoravaju da bi jedini stvaran rizik nastao ako ovaj projekat dobije zvaničnu podršku Prištine ili drugih struktura.
Džufka 'državni projekat'? Samozvani sveštenik tvrdi da registruje vernike — stručnjaci: nema sudske presude, opasnost samo ako dobije zvaničnu podršku
Getty © Lauro/Getty Images
Samozvani sveštenik Nikola Džufka iz Elbasana objavio je da je navodno 'dobio' sudski spor protiv Srpske pravoslavne crkve i da u okviru svoje samoproklamovane 'Pravoslavne crkve Kosova' registruje albanske pravoslavne vernike na Kosovu i Metohiji. Prema njegovim tvrdnjama, za sada ima 15 registrovanih vernika, ali stručnjaci i predstavnici SPC navode da za te tvrdnje ne postoji pravno uporište.
Šta Džufka tvrdi
Džufka, poznat po tome što je u podrumu svoje kuće proglasio 'paleohrišćansku crkvu' i po provali u crkvu Svetog arhangela Mihaila u Rakitnici kod Podujeva, izjavio je da registracija važi samo za albanske pravoslavne vernike i da planira da tuži SPC i 'vrati' crkve i manastire koje, kako tvrdi, pripadaju Albancima prema istorijskim činjenicama.
Reakcije crkvenih i stručnih sagovornika
Novinar i publicista Živojin Rakočević za RT Balkan ističe da ne postoji nijedna sudska presuda u korist Džufke niti realan sudski spor koji je on navodno dobio. Rakočević ocenjuje da su tvrdnje u njegovim saopštenjima izmišljene i da je reč o 'falsifikatoru' koji dobija dodatnu promociju pomenom imena.
"Pominjanje njegovog imena, bilo u pozitivnom ili negativnom kontekstu, predstavlja mu promociju. Treba ga označavati kao sekticu koja nastoji da uđe u sistem", kaže Rakočević.
Profesor Miloš Ković podseća da se Pravoslavna crkva u Albaniji distancirala od Džufke i nazvala ga avanturistom, te da on nema podršku kanonskih crkvenih struktura. Rasko-prizrenska eparhija je, kako je saopšteno, podnela tužbu zbog provale u Rakitnici, što pokazuje da crkvene institucije shvataju slučaj ozbiljno.
Moguć rizik samo uz zvaničnu podršku
Aleksandar Guđić iz Gračanice ocenjuje da Džufkine aktivnosti trenutno nisu direktna pretnja za Srbe i SPC, ali upozorava da problem nastaje ako njegova organizacija postane projekat zvanične vlasti u Prištini. U tom slučaju, kako navodi, moglo bi doći do pokušaja prisvajanja srpskog kulturnog i verskog nasleđa ili političke instrumentalizacije.
Iz eparhije se ranije navodilo da su Džufkine akcije oblik 'grubog nasrtaja na imovinu SPC' i pokušaja "otimanja duhovne i kulturne baštine" s ciljem njene albanizacije ili kosovarizacije.
Istorijski i društveni kontekst
Stručnjaci podsećaju da su crkve i manastiri na KiM deo srpskog i vizantijskog kulturnog nasleđa i da dokazi o vlasništvu i nasleđu nisu promenjeni fabrikovanim registracijama pojedinaca. Takođe se ističe da je broj pravoslavnih Albanaca na KiM izuzetno mali i da bi svaka veća promena imala potporu ili okvir šire političke podrške.
Zaključak
Do sada javno izneseni navodi Nikole Džufke nisu potvrđeni sudskim dokumentima niti kanonski priznati. Glavni rizik leži u scenariju u kome bi pojedinac ili nevladina organizacija dobili institucionalnu ili državnu podršku. Crkveni i stručni izvori pozivaju na oprez, proveru činjenica i otkrivanje eventualnih političkih ili finansijskih pokrovitelja pre nego što se daju veći značaj i legitimitet ovakvim inicijativama.
Pomozite nam da budemo bolji.
