Analiza kostiju iz perioda Srednjeg carstva ukazuje da su neke egipatske princeze imale izrazito razvijene pripoje mišića u gornjem delu tela i da su u grobnicama pronadjeni bodeži, lukovi, strele i mace. Promene na kostima odgovaraju dugotrajnim napornim aktivnostima poput zatezanja luka, mahanja oružjem ili lova. Jedna princeza nosi tragove izlečenih preloma, što upućuje na opasan život, ali stručnjaci upozoravaju da kosti same po sebi ne mogu pouzdano odrediti tačan uzrok tih promena.
Skoro 4.000 Godina: Kosti Pokazuju Da Su Egipatske Princeze Mogle Biti Ratnice
Ancient Egyptian royalty may have been flexing bows, blades, and battle skills thousands of years ago | ©Image Credit: Unsplash / Nantu DAS
Nova analiza posmrtnih ostataka iz perioda Srednjeg carstva baca novo svetlo na život egipatskih pripadnica kraljevske porodice: umesto jedino mirnog i luksuznog postojanja, nekoliko princeza moglo je voditi veoma aktivan i ponekad opasan život.
Šta su istraživači otkrili
Tim istraživača analizirao je ostatke šest pripadnika kraljevske porodice, među kojima su princeze Khenmet, Itaweret, Ita i Sathathormeryt — koje se povezuju s faraonom Amenemhatom II. Pored uobičajenih grobnih priloga, u nekim grobnicama pronađeni su oružje i lovni pribor: ukrašeni bodež kod princeze Ita, kao i lukovi, strele i palice-mace u drugim ukopima.
Metode i dokazi sa kostiju
Pošto su mekana tkiva mumija već odavno nestala, istraživači su se oslonili na kosti: rendgenske snimke i druge radiološke metode upotrebljene su za ispitivanje zona pripoja mišića i ligamenata. Takve zone mogu da se adaptiraju pod uticajem ponovljene i dugotrajne fizičke aktivnosti, što naučnici opisuju kao "skeletni trag" ponavljanih napora.
Tumačenje nalaza
Više princeza pokazalo je izrazito razvijene zone pripoja mišića u gornjem delu tela — obrazac koji je kompatibilan sa aktivnostima kao što su zatezanje snažnih lukova, mahanje teškim oružjem (mace, bodež), lov i druge ponovljene, zahtevne pokrete rukama i ramenima. Kod Itaweret su uočeni i dokazi o izlečenim prelomima rebara i stopala, što upućuje na to da je preživela povrede koje su mogle biti posledica opasnih aktivnosti.
„Ovi nalazi ruše ustaljenu sliku elitnih egipatskih žena isključivo kao pasivnih figura u palatama,” istakla je vođa studije dr Zeinab Hashesh, dodajući da bi primećene promene mogle odražavati učešće u lovu, ceremonijalnim prikazima moći ili čak u zaštiti dvora.
Oprez u interpretaciji
Međutim, drugi stručnjaci pozivaju na oprez. Sonia Zakrzewski, bioarheolog sa University of Southampton, podseća da kosti i promene na njima jasno ukazuju na ponovljenu upotrebu mišića, ali ne mogu jednoznačno otkriti tačan uzrok — iste adaptacije mogle bi biti posledica različitih svakodnevnih ili ceremonijalnih aktivnosti, a ne nužno borbe ili streljaštva.
Zaključno, skeletni dokazi ukazuju da su neke princeze iz Srednjeg carstva bile znatno aktivnije nego što često prikazuju popularne predstave, ali precizna priroda njihove aktivnosti i dalje zahteva dodatna istraživanja i kontekstualnu arheološku analizu.
Izvor: New York Post (preneto preko GEEKSPIN); analiza navodi rezultate nedavne bioarheološke studije i komentare drugih stručnjaka.
Pomozite nam da budemo bolji.
