Sažetak: Iran je nakon teških ratnih gubitaka imenovao niz dugogodišnjih veterana na ključne vojne i bezbednosne pozicije. IRNA je 10. avgusta potvrdila većinu promena, uključujući Ahmad Vahidi (IRGC), Mohsen Rezaei (SNSC) i Hosein Taeb (Basij). Analitičari upozoravaju da povratak stare garde može suziti krug poverenih kadrova i otežati političke kompromise, dok imenovanja istovremeno nastoje da konsoliduju kontrolu u vreme eskalirajućih tenzija sa SAD i regionom.
Iran Imenovao Staru Gardu Na Ključne Vojske I Bezbednosne Funkcije — Koji Su Rizici Za Režim I Pregovore
Ahmad Vahidi, commander of the Islamic Revolutionary Guard
Iran je, posle značajnih gubitaka u ratu, popunio vrhunske vojne i bezbednosne funkcije imenovanjima koja vraćaju dugogodišnje veterane revolucije i rata Iran–Irak na ključne položaje. Promene, potvrđene državnom agencijom IRNA 10. avgusta, obuhvataju pozicije u IRGC-u, Basiju, redovnoj vojsci i Generalštabu.
Ključna imenovanja
Ahmad Vahidi je formalno unapređen u čin generala i postavljen za komandanta IRGC‑a. Vahidi je ranije bio ministar odbrane i ministar unutrašnjih poslova, a imao je ključnu ulogu u oblikovanju ratne politike.
Ahmad Vahidi, commander of the Islamic Revolutionary Guard Corps Quds Force, Esmail Qaani, and Iraj Masjedi, deputy coordinator of the Islamic Revolutionary Guard Corps (IRGC) Quds Force, participate in a ceremony to mark the memory of former IRGC commander, Hossein Salami, who was killed in Israeli attacks, at a mosque in an IRGC organizational house complex in Tehran, Iran, July 25, 2025.
Mohsen Rezaei, veteran IRGC-a, imenovan je za sekretara Vrhovnog nacionalnog saveta za bezbednost (SNSC) i ličnog predstavnika vrhovnog vođe. Rezaei je komandovao gardom tokom većeg dela rata 1980–1988.
Hosein Taeb vraćen je na čelo Basija — paravojne formacije često korišćene za gušenje protesta. Taeb je ranije vodio IRGC obaveštajnu organizaciju i bio je pod američkim sankcijama zbog represije tokom protesta 2009. godine.
Mohsen Rezaei was named secretary of the Supreme National Security Council. A former Islamic Revolutionary Guard Corps general and member of the Expediency Discernment Council, as well as the secretary of the Supreme Council for Economic Coordination and the Iranian government's Economic Committee, attends a ceremony at Ayatollah Ruhollah Khomeini's shrine in southern Tehran, Iran, on June 4, 2026.
Ali Abdollahi je postavljen za načelnika Generalštaba Oružanih snaga, sa zadatkom da integriše Khatam al‑Anbiya Centralni štab i centralizuje komandu.
Kioumars Heydari imenovan je za zamenika načelnika Generalštaba (dolazeći iz redova redovne vojske, Artesh), dok su Mostafa Izadi i Ali Ozmaei popunjeni na visokim mestima unutar IRGC‑a — kao zamenik komandanta IRGC‑a, odnosno komandant IRGC mornarice.
Iranian army commanders, from left to right, Sayyed Abdolrahim Mousavi, commander in chief of the Islamic Republic of Iran Army, Alireza Sabahifard, commander of Iran's Army Air Defense Force, General Kioumars Heydari, commander in chief of Iranian Army Ground Forces, and Hamid Vahedi, brigadier general of the Islamic Republic of Iran Army and the commander of the Air Force, participate in a military parade commemorating the anniversary of Army Day outside the Shrine of Iran's late leader Ayatollah Ruhollah Khomeini in the south of Tehran, Iran, on April 18, 2025.
Reakcije i ocene analitičara
Stručnjaci i analitičke organizacije ukazuju da ove promene ne dokazju nužno da su iscrpljeni mlađi kadrovi, ali sugerišu suženje kruga onih koje režim smatra politički pouzdanim. Erfan Fard (Middle East Forum) i Fondacija za odbranu demokratija ocenjuju da imenovanja podsećaju na „igru muzičkih stolica“ među veteranima režima, a Beni Sabti (INSS) ocenjuje da povratak istih figura pokazuje slabost u kadrovskoj rezervi.
Bivši američki zatvorenik Morad Tahbaz za Fox News Digital ilustrovao je lični aspekt kritika, navodeći da se „vrti ista stara ekipa“ koja je, prema njegovom iskustvu, lojalna ali i povezana sa represivnim praksama.
Naval units from Iran and Russia simulate the rescue of a hijacked vessel during joint drills at the Port of Bandar Abbas in Hormozgan, Iran, on Feb. 19, 2026.
Šta ovo znači za stabilnost i pregovore
Koncentracija moći u rukama dugogodišnjih ideoloških veterana može smanjiti ideološku i generacijsku raznovrsnost u donošenju odluka, što po analitičarima otežava fleksibilnost u pregovaračkim procesima. Namenjena centralizacija komande takođe ukazuje na pokušaj konsolidacije kontrole u uslovima vojne i političke krize.
Posebno su značajni položaji Basija i IRGC mornarice u kontroli unutrašnjih protesta i u geopolitici Zaliva i Hormuškog moreuza — oblasti u kojima su tenzije sa SAD i saveznicima visoke.
Members of security forces watch over the crowd during a funeral procession held for IRGC Navy Chief Alireza Tangsiri, alongside other senior naval commanders and their families who were killed in U.S.-Israeli strikes in late March, on April 1, 2026, in Tehran, Iran.
Pozadina i kontroverze
Među imenovanim zvaničnicima nalaze se ličnosti koje su ranije bile predmet međunarodnih optužbi: Rezaei i Vahidi bili su predmet INTERPOL‑ovih poternica u vezi s istragom o napadu na AMIA 1994. u Buenos Airesu (odluka iz 2007. godine). Taeb je bio pod sankcijama SAD zbog uloge u gušenju protesta 2009.
Zaključak: Sedam ključnih promena pokazuje da se Teheran oslanja na iskusne, politički proverene lidere kako bi brzo popunio praznine nastale ratnim gubicima. To može pružiti kratkoročnu stabilnost režimu, ali dugoročno sužavanje kadrovskog kruga i smanjena ideološka raznolikost mogu ograničiti sposobnost za kompromise i adaptaciju.
Pomozite nam da budemo bolji.
