Ukratko: Policijske racije u Južnoj Africi i Nigeriji otkrile su super-laboratorije za proizvodnju metamfetamina u kojima su radili meksički hemijski stručnjaci, često angažovani od kartela kao što su Sinaloa i Jalisco New Generation. Najnoviji slučaj u Musini uključio je opremu i materijale vredne oko £27m, dok je u Nigeriji zaplenjeno 2,7 tone metа. Stručnjaci upozoravaju na transfer znanja lokalnim grupama i potrebu za međunarodnom saradnjom u suzbijanju ovih mreža.
Meksički „kuvari“ podižu super-laboratorije za met u Africi: šta to znači za Južnu Afriku i region
Nigerian drug enforcement agency officials in protective suits perform a process to neutralise chemicals discovered in a meth factory - Toyin Adedokun/AFP via Getty Images
Miris snažnih hemikalija iz udaljenih seoskih objekata često je prvi znak postojanja ilegalnih laboratorija za proizvodnju metamfetamina. Policijske racije u Južnoj Africi i Nigeriji u poslednjih nekoliko godina otkrile su seriju takvih velikih pogona, a sve češće prisustvo meksičkih hemijskih stručnjaka ukazuje na umešanost kartela poput Sinaloe i Jalisco New Generation.
A South African police officer on the farm discovered outside Musina in Limpopo province last week - SAPoliceService
Šta su pronašli vlasti
U poslednje dve godine južnoafrička policija otkrila je najmanje pet „super-laboratorija“ u kojima je zaplenjena droga i oprema vredna desetine miliona funti. Najnoviji primer dogodio se na farmi blizu Musine u provinciji Limpopo, gde su pronađeni materijali i uređaji u vrednosti od oko £27m. U tim racijama privedeni su i meksički državljani, zajedno sa osobama iz Zimbabvea i Malavija.
The cartels' operation extends beyond South Africa into Nigeria, where a number of labs have been busted, and this abandoned facility was discovered in July - Toyin Adedokun/AFP via Getty Images
Širenje aktivnosti i primeri
Pored Južne Afrike, u maju je Nigerija sprovela jednu od najvećih zaplena — 2,7 tone metamfetamina i privođenje deset osumnjičenih, među kojima su bila i trojica Meksikanaca. Pentagon je, prema izjavama generala Dagvina Andersona, obavestio saveznike da su u 11 od 12 presrečenih laboratorija u poslednjih 18–24 meseca bili prisutni meksički članovi kartela.
A police photo of five men arrested at a Nigerian-Mexican operation deep in the forest in Oyo state - NDLEA
Kako karteli rade u Africi
Stručnjaci objašnjavaju da meksički karteli u Afriku dolaze sa dva cilja: koristiti kontinent kao tranzitnu tačku za dalji transport droge i razvijati lokalna tržišta potrošača. Umesto da šalju velike bande ili plaćene ubice, karteli navodno angažuju specijalizovane „kuvare“ — hemičare koji postavljaju i pokreću proizvodnju.
A meth farm uncovered at Groblersdal in Limpopo province, South Africa - SAPoliceService/X
„Oni potpuno razumeju da je Afrika primereno tržište za sintetičke droge koje ne zahtevaju držanje teritorije,“ kaže dr Vanda Felbab-Brown iz Brookings Institution.
Moguće posledice po lokalne mreže
Meksički „kuvari“ često rade u malim timovima i deluju kao podizvođači u saradnji sa lokalnim kriminalnim grupama. Stručnjaci upozoravaju da takva saradnja može dovesti do transfera znanja: lokalni akteri mogu vremenom preuzeti proizvodnju i razviti sopstvena tržišta ili preći na saradnju sa drugim kartelima.
Drug hauls uncovered by South African policeat meth labs in Volksrust, Mpumalanga province, and, below, in Groblersdal in Limpopo province - SAPoliceService/X
Istorijski kontekst i lokalno tržište
U Južnoj Africi je tokom 1980-ih i 1990-ih bio dominantan sedativ Mandrax, dok je metamfetamin (poznat kao Tik) postao široko rasprostranjen krajem 1990-ih i početkom 2000-ih. U ranijim fazama regionalne trgovine učestvovale su i kineske bande (za sirovine u zamenu za abalone), kao i nigerijski klanovi koji su zahvaljujući super-laboratorijama dominirali kontinentalnim tržištem.
SAPoliceService/X
Šta dalje možemo očekivati
Dok nema jasnih dokaza da je meksičko prisustvo već izazvalo porast nasilja u regionu, transfer tehnologije i uspostavljanje super-laboratorija predstavljaju ozbiljan izazov za organe reda i zajednice. Stručnjaci preporučuju pojačanu međunarodnu saradnju, obaveštajnu razmenu i podršku lokalnim kapacitetima za suzbijanje organizovanog kriminala.
The storage area at an abandoned meth lab in Ogun State, Nigeria - Toyin Adedokun/AFP via Getty Images
Zaključak
Prisustvo meksičkih hemičara u afričkim laboratorijama otkriva novu fazu transnacionalne trgovine narkoticima: proizvodnja se približava tržištima, a karteli kombinuju uvoz stručnosti sa lokalnim logističkim mrežama. Posledice po javno zdravlje, bezbednost i regionalnu dinamiku kriminala zahtevaju brzu i koordinisanu reakciju.
Pomozite nam da budemo bolji.
