AquaSale je nova onlajn baza koju je pokrenula Great Lakes Commission da objedini informacije o propisima za invazivne slatkovodne vrste u svih 50 saveznih država SAD. Cilj je da pomogne kupcima i prodavcima da prepoznaju i izbegnu trgovinu vrstama koje ugrožavaju ekosisteme i privredu. Invazivne vrste izazivaju oko 138 milijardi dolara godišnje štete, a ukupno ~1,22 biliona u periodu 1960–2020. Bazu podržavaju U.S. Fish and Wildlife Service i National Sea Grant Law Center.
AquaSale: Kako online kupovina može da pomogne u borbi protiv invazivnih slatkovodnih vrsta
Small invasive zebra mussels closed the opening of a native South Carolina mussel.getty
Male invazivne vongule (zebra mussels) zatvorile su otvor domaće školjke u Južnoj Karolini — ilustrativan primer kako i najmanje vrste mogu da ugroze lokalne populacije i privredu. Sa procenjenim godišnjim ekonomskim gubicima od oko 138 milijardi dolara u SAD, nova onlajn baza AquaSale ima za cilj da smanji rizik od širenja invazivnih slatkovodnih biljaka i životinja kroz elektronsku trgovinu.
A lake trout swims off Isle Royale, Mich., in Lake Superior.
Šta je AquaSale i zašto je važan
AquaSale je centralna baza podataka koju je pokrenula Great Lakes Commission (GLC). Objedinjuje informacije o državnim i saveznim propisima svih 50 saveznih država i olakšava kupcima i prodavcima da prepoznaju vrste koje je zabranjeno ili ograničeno slati preko državnih granica. Bazu hostuje i ažurira National Sea Grant Law Center, a projekat je finansiran grantom U.S. Fish and Wildlife Service.
Invasive Malaysian Trumpet Snails ferociously feeding on soft algae and other edible matter in an aquarium.
Glavni rizici i uticaji
Invazivne vrste su odgovorne za ogromne ekonomske i ekološke štete: procenjeno je da su između 1960. i 2020. priuzele štetu od oko 1,22 biliona dolara, a godišnje troškove od oko 138 milijardi dolara. One ugrožavaju biodiverzitet, menjaju staništa, oštećuju infrastrukturu, predstavljaju rizike za javno zdravlje i povećavaju troškove upravljanja vodnim resursima.
Close-up view of invasive freshwater Ambulia plants used in aquariums.
Na šta prodavci i kupci treba da obrate pažnju
Timothy Bruno, koordinator Great Lakes programa pri Pennsylvania Department of Environmental Protection, ističe da „rastuća popularnost onlajn prodaje biljaka i životinja stvara nove izazove u sprečavanju širenja štetnih invazivnih vrsta“. Mnoge takve vrste mogu se lako naručiti preko platformi kao što su eBay, Amazon, Etsy, pa čak i rezultata pretrage na Bing.
Red Swamp Crayfish are another invasive species.
„Mnoge invazivne biljke i životinje mogu se kupiti putem interneta za samo nekoliko klikova.“ — Timothy Bruno
Praćenje trgovine pokazuje da više od 80% prodavaca akvatičnih invazivnih vrsta posluje izvan regiona Velikih jezera, što dodatno otežava kontrolu i sprovođenje lokalnih propisa.
Invasive species alert sign at a pond containing Eurasian Watermilfoil in Minnesota.
Primeri vrsta koje se često prodaju
Među često trgovanim invazivnim vrstama su: azijske školjke (Asian clams, Corbicula), malajski puževi rogači (Malaysian Trumpet Snails), crveni močvarni rak (Red Swamp Crayfish), vodena salata (water lettuce, Pistia) i indijska higrofila (Hygrophila polysperma). Iako se često prodaju za akvaristiku i baštovanstvo, njihovo puštanje u prirodne vodene tokove može imati dugoročne posledice.
Preporuke i praktični saveti
- Proverite AquaSale pre prodaje ili kupovine: konsultujte bazu da vidite da li je vrsta zabranjena ili ograničena u odredišnoj saveznoj državi.
- Ne ispuštajte vrste u prirodu: umesto toga, ponudite ih lokalnim akvarijumima, školama ili centrima za rehoming ili se informišite o bezbednim načinima zbrinjavanja.
- Označavanje i dokumentacija: prodavci treba jasno da označe poreklo i uslove uzgoja i transporta kako bi se olakšalo sprovođenje propisa.
- Podizanje svesti: kupci i hobisti treba da budu informisani o posledicama unošenja neautohotnih vrsta u lokalne ekosisteme.
Iako je AquaSale usmeren prvenstveno na američko zakonodavstvo i regione Velikih jezera, principi odgovorne online trgovine i sprečavanja unošenja invazivnih vrsta primenljivi su globalno, uključujući i region Srbije i šire Balkana.
Zaključak: AquaSale predstavlja korak napred u alatima za prevenciju širenja invazivnih slatkovodnih organizama kroz e-trgovinu. Kombinacija obrazovanja, jasnih propisa i dostupnih alata može da smanji ekonomske i ekološke štete koje ove vrste izazivaju.
Ovaj članak je baziran na izvorima izvorno objavljenim na Forbes.com i informacijama Great Lakes Commission, National Sea Grant Law Center i U.S. Fish and Wildlife Service.
Pomozite nam da budemo bolji.
