Arheolozi su u Vrelo-Šarkamenu otkrili kružno i luksuzno rimsko balneum u donjem delu kule palate povezan s carem Maksiminusom Dazom (310–313). Kompleks obuhvata grejane podove (hipokaust), tri bazena, sudatorium i tehničke prostorije sa peći i postamentom za bakarni bojler. Neobična kružna arhitektura i kupola sa šest prozora ističu visok nivo inženjerskog umeća. Radovi će se nastaviti radi bolje rekonstrukcije unutrašnje organizacije i pristupa.
Raskošno privatno kupatilo cara Maksiminusa Daze otkriveno u Vrelo-Šarkamenu
The unusually shaped round bath complex was discovered in Serbia in what was once a tower of a Roman imperial palace. | Credit: Vrelo-Šarkamen research team/Institute of Archaeology
Arheolozi su u istočnoj Srbiji otkrili neobično kružno i izuzetno luksuzno rimsko kupatilo (balneum) smešteno u donjem nivou jedne kule carske palate na lokalitetu Vrelo-Šarkamen. Kompleks, koji su objavili istraživači Instituta za arheologiju, sadrži grejane podove, tri bazena, sudatorium (parnu sobu) i tehničke prostorije sa peći i postamentom za bakarni bojler.
Detalji nalaza
Kupatilo je otkriveno unutar monumentalne južnozapadne kule palate koju je koristio rimski vladar Galerije Valerije Maksiminus (poznat kao Maksiminus Daza), čija je uprava datovana u ranim decenijama četvrtog veka i povezivana s periodom 310–313. godine.
Arheolozi su posebno iznenađeni kružnom organizacijom prostora jer su većina poznatih rimskih balnea linearno raspoređena. Središnji deo ima kupolu sa šest prozora, što ukazuje na napredno inženjersko znanje graditelja. U tehničkom bloku pronađeni su ostaci peći za zagrevanje podova i postament za bakarni bojler — sam bojler nije sačuvan.
Archaeologists identified this part of the bath as the "sudatorium," or steam room. | Credit: Vrelo-Šarkamen research team/Institute of Archaeology
U privatnom delu namenjenom visokopozicioniranim stanovnicima palate pronađena su tri bazena ili kade i sudatorium, odnosno prostorija za znojenje. Sistem grejanja podova verovatno je funkcionisao po principu hipokausta, rimskog sistema potkrovljenog zagrevanja.
„Kompleks nije bio samo mesto lične higijene, već pažljivo dizajnirano privatno kupatilo namenjeno visokostatusnim stanovnicima palate, u kojem arhitektura, tehnička infrastruktura i komfor čine jedinstvenu funkcionalnu celinu“, navode istraživači.
Arheološki i istorijski značaj
Otkriće potvrđuje da je Maksiminusova rezidencija bila znatno luksuznija i tehnički sofisticiranija nego što se ranije pretpostavljalo. Neobična lokacija kupatila unutar baze kule i njegova kružna arhitektura doprinose razumevanju varijacija u rimskoj imperialnoj arhitekturi i komforu na dvorovima kasne antike.
Istraživači planiraju nastavak iskopavanja kako bi detaljnije rekonstruisali raspored prostorija, sisteme za snabdevanje vodom i grejanje, kao i moguće pristupne puteve koje su koristili carevskа porodica i najbliže dvorske ličnosti.
Foto: Vrelo-Šarkamen research team / Institute of Archaeology
Pomozite nam da budemo bolji.
