Nemačka istražuje mrežu kojom su navodno 32 osobe, većinom kineski begunci, kupovale falsifikovane jevrejske porodične istorije da bi dobile nemačko državljanstvo po Članu 116. U oko polovini slučajeva već su izdati pasoši, dok su ostali zahtevi u obradi. Istraga ukazuje na sistemsku izradu lažnih potomaka i reklamiranje usluge na kineskojezičnim mrežama; među osumnjičenima je i ključna figura Liu H., predat Kini 20. jula.
Kineski begunci navodno falsifikovali veze sa žrtvama nacizma da bi dobili nemačko državljanstvo
(Fernando Gutierrez-Juarez/dpa/Associated Press)
Nemačko tužilaštvo i Savezna kriminalistička policija (BKA) istražuju mrežu povezanih slučajeva u kojima je, prema izveštaju Der Spiegela, najmanje 32 osobe — uglavnom kineski begunci — navodno kupovale fabrikovane jevrejske porodične istorije kako bi ostvarile pravo na nemačko državljanstvo po zakonu za naslednike žrtava nacizma.
Kako je funkcionisao metod
Istraga navodi da su organizatori identifikovali stvarne jevrejske parove koji su istinski imali pravo na restituciju, a zatim izmišljali dodatne potomke (sinove i unuke) koje su povezivali sa klijentima koji su za uslugu plaćali novac. Organizacija je svoje usluge reklamirala na kineskojezičnim društvenim mrežama, uz tvrdnje da nemački pasoš otvara granice u „desetinama zemalja”.
Pravni okvir
Prevara je povezana sa zloupotrebom Člana 116 Osnovnog zakona Nemačke, koji predviđa da se Nemcima kojima je između 1933. i 1945. oduzeto državljanstvo iz političkih, rasnih ili verskih razloga — i njihovim potomcima — može vratiti nemačko državljanstvo. Zahtjevi se mogu podneti i ako podnosioci ne žive u Nemačkoj, ne govore nemački ili ne plaćaju naknadu.
Opseg zahteva i administracija
Bundesverwaltungsamt (Savezni ured za upravu) u Kelnu vodi poseban tim od 31 zaposlenog koji obrađuje zahteve za restituciju. Prema podacima koje je prenelo Der Spiegel, kancelarija je primila 13.556 zahteva u 2024. i 14.148 zahteva prethodne godine, što ukazuje na veliki administrativni pritisak i mogućnost zloupotreba.
Kandidati, lokacije i motivi
U otprilike polovini slučajeva već su izdata nemačka državljanstva; ostali predmeti su u obradi. Većina osumnjičenih je, piše Der Spiegel, bila potraživana u Kini zbog prevara nad bankama, institucijama ili pojedincima, pa je novi identitet koristila kao zaštitu od međunarodnih poternica. Osumnjičeni se navodno nalaze u zemljama kao što su Kipar, Izrael, Velika Britanija i Sjedinjene Države.
Ključni osumnjičeni i incidenti
Jedna od centralnih figura označena je kao Liu H., kineski begunac optužen za otmicu i ubistvo dvojice biznismena; izveštaji kažu da je on stekao nemačko državljanstvo pre nego što su ga američke vlasti 20. jula predale kineskim vlastima. Među osumnjičenima su i dvoje iz Izraela — lekar i psihijatar — od kojih je psihijatar iz područja Tel Aviva 2017. navodno dobio nemačko državljanstvo tvrdeći da su mu roditelji bili par preživelih Jevreja, dok dokumenta pokazuju da su ti roditelji u stvari emigrirali u Mandatnu Palestinu 1936. godine.
Kako je istraga počela i pretnje
Istraga je pokrenuta pre otprilike godinu dana nakon što je stanovnik Londona obavestio dizeldorfsku policiju o osobi koja je navodno falsifikovala vezu sa holokaustom. Novinari Der Spiegela navode i da su nekoliko nedelja pre objave dobili WhatsApp pretnju sa britanskog broja:
"Naše osveta biće strašna, brza, nepredvidiva i nepovratna."
Moguće posledice i pitanja poverenja
Ako se dokaže da je došlo do sistemske falsifikacije, to bi moglo dovesti do poništavanja izdatih državljanstava, pravnih postupaka protiv posrednika i klijenata, kao i zahteva za promenu procesa verifikacije u nemačkim administrativnim telima. Slučaj takođe otvara pitanja o mehanizmima zaštite istine o žrtvama nacizma i o tome kako sprečiti zloupotrebe zakona namenjenih reparacijama.
Izvor: Der Spiegel; informacije prenete u izveštaju i podacima Bundesverwaltungsamta.
Pomozite nam da budemo bolji.
