Srbija je bila među šest država koje su se uzdržale na rezoluciji UN nazvanoj „Ispravi kartu“, koja promoviše projekciju Equal Earth umesto Merkatoreove karte. MSP objašnjava da bi podrška mogla biti protumačena kao prihvatanje jednostranog proglašenja nezavisnosti Kosova i Metohije. Rezoluciju je podneo Togo, koji je 2019. povukao priznanje Kosova; 164 države su glasale za, a jedino su SAD bile protiv. Debata otvara pitanja kako istorijske mape oblikuju percepciju moći i prostora.
Zašto se Srbija Uzdržala Na Rezoluciji „Ispravi Kartu“ — Kada Kartografija Postane Politika
Getty © Interim Archives / Contributor
Na zasedanju Generalne skupštine Ujedinjenih nacija razmatrana je rezolucija nazvana „Ispravi kartu“, koju je predložio Togo, a koja poziva na šire korišćenje projekcije Equal Earth umesto Merkatoreove mape kako bi se verodostojnije prikazale relativne veličine kopnenih masa. Rezoluciju je podržalo 164 države, jedna je bila protiv (SAD), a šest država, među kojima i Srbija, uzdržalo se.
Šta predlaže rezolucija?
Tekst rezolucije nije obavezujući: ne zabranjuje korišćenje Merkatoreove projekcije niti nalaže njenu zamenu. Umesto toga, predlaže da vlade, obrazovne ustanove, međunarodne organizacije i tehnološke kompanije razmotre upotrebu projekcija kao što je Equal Earth kada je važno prikazati relativnu veličinu zemalja i da u obrazovanju ukažu na ograničenja svake ravne projekcije pri predstavljanju sfere.
Zašto se Srbija uzdržala?
Ministarstvo spoljnih poslova Srbije objasnilo je da bi podrška rezoluciji mogla biti zloupotrebljena i tumačena kao implicitno prihvatanje jednostrano proglašenog nezavisnog statusa Kosova i Metohije, jer projekcija Equal Earth prikazuje teritorije koje rezolucija navodi na način koji, prema MSP, odgovara prikazu "tzv. Kosova" kao odvojene države. Zbog suvereniteta i ustavnog uređenja, Srbija je stoga odlučila da se uzdrži.
Iz MSP su naveli i da je odluka o uzdržanom glasanju doneta u direktnoj komunikaciji sa vlastima Togoa, države koja je 2019. povukla priznanje tzv. Kosova, te da Beograd ceni tu saradnju i razumevanje.
Kako su glasale druge zemlje?
Rezoluciju je podržalo 164 države članice UN. Protiv je bila samo Sjedinjene Američke Države, koje su inicijativu ocenile kao politički motivisanu. Pored Srbije, uzdržane su bile Estonija, Gruzija, Litvanija, Moldavija i Ukrajina.
Šira debata: mape, istorija i moć
Iza tehničke diskusije krije se dublje pitanje: da li istorijske projekcije, kao što je Merkatoreova — razvijena za evropske pomorce u 16. veku — utiču i na percepciju moći i veličine kontinenata? Merkatoreova projekcija znatno uvećava površinu zemalja na višim geografskim širinama; na primer, Afrika je u stvarnosti oko 14 puta veća od Grenlanda, dok na Merkatoreovoj mapi deluju slične.
„Mape oblikuju naše razumevanje sveta,“ izjavio je pre glasanja šef diplomatije Togoa Robert Dussey.
Dok jedni smatraju da je reč o korektnoj de-tehničkoj promeni koja doprinosi pravednijem prikazu sveta, drugi u tome vide potencijalnu politizaciju kartografije i uticaj na pitanja suvereniteta.
Zaključak
Rezolucija „Ispravi kartu“ ostaje neobavezujući apel za veće korišćenje projekcija koje verodostojnije prikazuju relativne površine. Srbija je, iz razloga državne politike i zaštite ustavnog poretka, odlučila da se uzdrži, dok je većina zemalja glasala za. Debata pokazuje da i naizgled tehnička pitanja mogu imati diplomatske i političke implikacije.
Pomozite nam da budemo bolji.
