Studija fragmenata ljuske titanosaura iz Chorrillo formacije (Argentina) pokazuje da su ovi džinovski sauropodi mogli da polažu i inkubiraju jaja na 55–60° južne širine pre ~68 miliona godina. Naučnici smatraju da su koristili nasute gomile zemlje i vegetacije — toplota od raspada biljaka — dok porozna ljuska ukazuje da su jaja bila zakopana i vlažna. Otkriće je najjužniji potvrđeni lokalitet gnežđenja sauropoda i pokazuje veliku prilagodljivost ovih životinja.
Fosilizovana jaja najvećih dinosara otkrivena na 55–60° južno — titanosauri su gnezdili na visokim širinama
Researchers discovered the 255 eggshell fragments in the Chorrillo Formation in southern Argentina. - Fernando Novas
Nova studija o fosilizovanim jajima titanosaura pronađenim u Chorrillo formaciji na jugu Argentine otkriva da su ovi džinovski sauropodi mogli da polažu i uspešno inkubiraju jaja čak na 55–60° južne širine, pre oko 68 miliona godina. Nalazište, otkriveno tokom iskapanja 2020. i 2024. godine, sadrži 255 fragmenata ljuske jaja koji predstavljaju najjužniji i najviši poznati lokalitet gnežđenja sauropoda.
A clutch of fossilized titanosaur eggs. - Darla Zelenitsky
Šta su istraživači otkrili
Istraživači, među kojima je vodeća autorka Darla Zelenitsky sa Univerziteta u Calgaryju, zaključili su da su titanosauri najverovatnije koristili nasute gomile zemlje i biljnog materijala za inkubaciju. Raspadajuća vegetacija bi proizvela dovoljnu toplotu, dok je porozna struktura ljuske ukazala na to da su jaja bila zakopana i zadržavala vlagu — uslov neophodan za preživljavanje embriona na tim hladnijim širinama.
Paleontologists also excavated dinosaur bones at the site Chorrillo Formation in southern Argentina. - Fernando Novas
"Najverovatniji scenario je da su titanosauri polagali jaja u nasutim gomilama od vegetacije i zemlje, gde je inkubaciona toplota dolazila iz raspadajućeg biljnog materijala," izjavila je Zelenitsky.
Značaj nalaza
Ovo otkriće pomera granice naše predstave o rasprostranjenosti i prilagodljivosti najvećih dinosaurusa: dok su kosti titanosaura već ranije nađene i na veoma visokim geografskim širinama, sada imamo i direktan dokaz da su se tu i gnezdili. Stručnjaci koji nisu učestvovali u studiji, poput Stevea Brusattea i Paula Upchurcha, ističu da nalaz sugeriše sposobnost ovih životinja da kompletiraju reproduktivni ciklus ili čak ostanu u tim oblastima tokom toplijih delova godine.
Dinosaur eggs are rare in the fossil record because the eggshell is relatively thin and fragile. - Darla Zelenitsky
- Broj i starost uzoraka: 255 fragmenata ljuske datiranih na oko 68 miliona godina.
- Lokacija: Chorrillo formacija, ~322 km severno od Moreuza Magelan, na 55–60° južno.
- Metod inkubacije: Nasute gomile vegetacije i zemlje (toplota od raspadanja biljaka).
- Struktura ljuske: Visoko porozne ljuske koje ukazuju na zakopana, vlažna gnezda.
- Vrsta: Nije precizirano; zubi pronađeni na lokaciji ukazuju na prisustvo kolosauridnih titanosaura.
Iako su odrasli titanosauri mogli dostići ogromne mase (procene do ~75.000 kg), njihova jaja su bila relativno mala — zapremina pojedinačnog jajeta je procenjena na oko 1/18.000 zapremine odrasle jedinke, sa približno 4 litre sadržaja i mladuncima teškim oko 4 kg po izleganju. Ako su se titanosauri gnezdili zajednički, gomile su mogle ostaviti uočljive tragove u pejzažu.
Studija je objavljena u časopisu Royal Society Open Science. Nalaz doprinosi razumevanju ponašanja, reprodukcije i ekološke prilagodljivosti najvećih kopnenih životinja u geološkoj prošlosti.
Pomozite nam da budemo bolji.
