Irak je privremeno zatvorio tri granična prelaza prema Iranu nakon otkrića lansirnih mesta dronova povezanih sa napadom na Saudijski Istočno–Zapadni naftovod. Premijer Ali al-Zaidi odobrio je zajedničku istragu sa Iranom i smenjen je komandant u provinciji Maysan, odakle je, prema izvorima, napad i pokrenut. Saudijska Arabija je obustavila rad naftovoda, što dodatno ugrožava izvoz nafte dok regionalne tenzije rastu usled sukoba u Jemenu i šireg uticaja Irana.
Irak Zatvorio Tri Prelaza Ka Iranu Dok Istražuje Lansiranje Dronova Koje Su Pogodile Saudijski Naftovod
A handout satellite image from Copernicus Sentinel Data taken on September 10, 2016, shows black smoke billowing over the desert southeast of Medina along the general route of Saudi Arabia's East-West pipeline [Petroline via AFP]
Irak je privremeno zatvorio nekoliko graničnih prelaza prema Iranu dok vodi istragu o lansirnim mestima dronova povezanih sa napadom na Saudijski Istočno–Zapadni naftovod, saopštili su irački zvaničnici i mediji.
Prema izvorima iz bezbednosnih službi, vlada je zatvorila tri prelaza nakon otkrića lokacija sa kojih su, kako se procenjuje, bile lansirane letelice. Novinar Al Jazeere iz Bagdada naveo je da su zatvoreni prelazi Šalamče (provincija Basra), al-Šib (provincija Maysan) i Mandali (provincija Dijala). Zatvaranje je, kako je objašnjeno, preduzeto i iz straha da počinioci napada ne pobegnu u Iran.
U jugoistočnoj provinciji Maysan zatvoreno je i granično područje al-Tayyib nakon što su tamo pronađeni lansirni sistemi za dronove, a u toku je detaljna pretraga, navodi izveštaj.
Zajednička istraga i smena komandanta
Irački premijer Ali al-Zaidi odobrio je, prema zvaničnom saopštenju pres‑službe komandanta oružanih snaga, iransku molbu za sprovođenje zajedničke istrage o otkriću platformi za lansiranje dronova blizu granice. Saopštenje nije preciziralo tačnu lokaciju nalaza niti broj otkrivenih lansirnih sistema.
Ranije je premijerov kabinet izjavio da je napad na naftovod pokrenut iz provincije Maysan, nakon čega je al-Zaidi smenio vojnog komandanta te provincije.
Odgovornost, optužbe i međunarodni uticaji
Saudijska Arabija je saopštila da je privremeno obustavila rad Istočno–Zapadnog naftovoda kao "preventivnu meru" nakon udara. Rijad je tvrdio da su dronovi lansirani sa teritorije Iraka, gde Iran, kako se navodi, ima značajan uticaj nad nekim naoružanim grupama.
Nijedna organizacija do sada nije preuzela odgovornost. Islamski Otpornik u Iraku (IRI), krovna formacija boraca koju podržava Iran, u izjavi je naveo da je napad "čast koju ne preuzimamo".
Sjedinjene Države su, preko izjava visokih zvaničnika, sugerisale umešanost Irana; američki predsednik je izjavio da je Teheran "verovatno" bio iza napada, ali do javno iznesenih dokaza nije došlo.
Posledice za izvoz nafte i regionalna dinamika
Privremena obustava rada naftovoda predstavlja ozbiljan udarac za saudijski izvoz jer je ta ruta bila jedina značajna alternativa plovidbi kroz Tjesnac Hormuz. Bez funkcionalnog alternativnog koridora, izvoz nafte iz Saudijske Arabije može biti ograničen dok se situacija ne razreši, što bi moglo podići cene nafte i promeniti pregovaračke pozicije u regionu.
Napadi su se desili u kontekstu pojačane aktivnosti Huta u Jemenu, koje podržava Iran, nakon čega su Huti saopštili da brodovima Saudijske Arabije neće dozvoliti prolaz kroz određene pomorske pravce. Ovi događaji dodatno povećavaju tenzije u regionu i utiču na bezbednost morskih ruta i energetskih resursa.
Istraga je u toku, a iračke vlasti su najavile saradnju sa regionalnim partnerima i pojačane mere na granicama dok se prikupljaju forenzički dokazi i pokušava utvrditi tačan sled događaja.
Pomozite nam da budemo bolji.
