IOM Upozorava: Manje Dolazaka U Evropu, Ali Više Smrti Na Moru

Znatno manje migranata stiže morskim putem u Evropu ove godine, ali broj poginulih i nestalih raste jer ljudi biraju sve opasnije rute, saopštila je u četvrtak Međunarodna organizacija za migracije (IOM).

Coffins of migrants who drowned at sea are prepared for a burial in Ben Guerdane, Tunisia, Wednesday, Aug. 26, 2026, after their boat capsized off the country's southeastern coast. (AP Photo/Bassem Aouini)(AP Photo/Bassem Aouini)

Šta kaže IOM

Do 15. septembra 2026. na evropske obale je stiglo skoro 60.000 migranata i izbeglica — pad od gotovo 40% u odnosu na isti period 2025, navodi IOM. Ipak, broj stradalih ili nestalih pri pokušajima prelaska Sredozemnog ili Atlantskog okeana porastao je na skoro 2.300, u poređenju sa gotovo 2.000 u istom periodu prošle godine.

People perform prayers in Ben Guerdane, Tunisia, Wednesday, Aug. 26, 2026, before a burial for migrants who drowned at sea after their boat capsized off the country's southeastern coast. (AP Photo/Bassem Aouini)(AP Photo/Bassem Aouini)

„Skoro svaka smrt i svako nestajanje na moru je moguće sprečiti,“ izjavila je direktorka IOM-a Amy Pope, pozivajući na intenzivniju međunarodnu saradnju kako bi se spasavali životi, suzbila trgovina ljudima i obezbedile sigurne, legalne migracione rute.

Ključne rute i trendovi

Najveći pad dolazaka zabeležen je na centralnom mediteranskom pravcu ka Italiji — sa više od 48.000 dolazaka prošle godine na nešto preko 21.000 ove godine. Ipak, broj smrtnih slučajeva po toj ruti porastao je na 996, u odnosu na 844 u istom periodu 2025.

Funeral workers bury migrants who died while trying to cross from Morocco into the Spanish exclave of Ceuta, Friday, Aug. 21, 2026. (AP Photo/Antonio Sempere)(AP Photo/Antonio Sempere)

U Grčkoj su dolasci manji za oko 5.000, ali su smrtni slučajevi porasli za 47%. IOM ukazuje da je to delom posledica toga što sve više ljudi pokušava da stigne do Krita iz istočne Libije — duža i opasnija ruta od prelaska Egejskog mora iz Turske.

A man, accompanied by funeral workers, prays over bodies of migrants who died while trying to cross from Morocco into the Spanish exclave of Ceuta, Friday, Aug. 21, 2026. (AP Photo/Antonio Sempere)(AP Photo/Antonio Sempere)

Na rutama ka Španiji, uključujući opasnu atlantsku plovidbu od zapadne Afrike do Kanarskih ostrva, broj poginulih ostaje visok uprkos opštem padu dolazaka. Tokom incidenta na granici u Ceuti 30. i 31. jula najmanje 97 ljudi je izgubilo život na španskoj strani granice sa Marokom, navodi IOM.

Politički i operativni kontekst

Od 2022. italijanska vlada pod premijerkom Giorgiom Melonijem intenzivirala je napore za smanjenje neregularnih migracija kroz sporazume sa zemljama severne Afrike i oštrije mere prema humanitarnim organizacijama koje vrše spasavanje na moru. Takve politike, zajedno sa promenama u rutama i obrascima kretanja, utiču na to gde i kako ljudi rizikuju svoje živote.

Neizvесnost i manjak transparentnosti

IOM upozorava da je stvarni broj žrtava verovatno znatno viši jer mnogi brodolomi i nestanci ostaju neprovereni i nezabeleženi. Agencija ističe i zabrinutost zbog sve manje transparentnosti nadležnih službi po pitanju događaja na moru, što otežava tačno praćenje i spasavanje.

Poziv na akciju

IOM ponavlja poziv državama i međunarodnim partnerima na hitnu saradnju: jačanje potraga i spasavanja, borbu protiv krijumčarenja i trgovine ljudima, kao i otvaranje zakonitih i bezbednih puteva za migraciju kako bi se sprečile dalje tragedije.