Tim istraživača 2024. u pećini Pha Daeng (severni Tajland) pronašao je par zmajevitih stonoga koje su se pokazale kao nove vrste, objavljeno 2025. u Tropical Natural History. Jedna od njih — princess dragon millipede — duga je oko 1 inč (≈2,5 cm), ima bodlje na svih 20 segmenata i privlačan "zmajevit" izgled. Genetska analiza triju gena pokazala je razlike od 10–18%, a istraživači preporučuju dodatne genske studije i šira terenska istraživanja.
Otkrivene dve nove vrste "zmajevitih" stonoga u Tajlandu — jedna nazvana <b>princess dragon millipede</b>
Otkrivene dve nove vrste zmajevitih stonoga u pećini Pha Daeng (Tajland)
Tokom terenskog rada 2024. godine u pećini Pha Daeng na severu Tajlanda, tim istraživača zatekao je na steni par zmajevitih stonoga u toku parenja. Nakon detaljnijeg pregleda utvrdili su da se radi o novim vrstama za nauku, koje prethodno nisu bile opisane.
Objava i opis
Rezultati su objavljeni 2025. u časopisu Tropical Natural History u radu pod naslovom "Integrative Taxonomy Reveals Two New Dragon Millipede Species in the Genus Desmoxytes Chamberlin, 1923 from Thailand (Diplopoda: Polydesmida: Paradoxosomatidae)." U radu su detaljno opisane morfologija i genetika novih vrsta.
Kako izgleda nova vrsta
Jedna od opisanih vrsta nazvana je princess dragon millipede, u čast njene Kraljevske Visosti princeze Mahe Chakri Sirindhorn zbog njenog doprinosa zaštiti i istraživanju životne sredine. Opis vrste navodi da jedinka iznosi oko 1 inč (≈2,5 cm), ima relativno duge noge i izražene bodlje na svakom od 20 telesnih segmenata. Upravo zbog tankog, izduženog tela i bodljastih izbočina ova grupa stonoga često podseća na fantastične prikaze zmajeva.
Metode i genetska analiza
Istraživači su kombinovali klasične morfološke metode i genetsku analizu. Uzeli su fotografije, snimke pod jakim mikroskopima i uzorke obloge zlata za skenirajuću elektronsku mikroskopiju kako bi dokumentovali oblik telesnih struktura. DNK je ekstrahovana iz nogu i segmenata, a analizovana su tri genska regiona. Utvrđeno je da su dve novootkrivene vrste genetski različite u odnosu na poznate vrste — otprilike 10–18% razlike u analiziranim sekvencama — što ih jasno izdvaja kao posebne taksonomske jedinice.
Raspodela i značaj nalaza
Do sada je princess dragon millipede zabeležena samo u pećini Pha Daeng i deluje vezana za vlažnu krečnjačku sredinu te lokalne mikrozone. Istraživači su napomenuli da su primerci bili na visokim, steničavim površinama do kojih se moglo doći penjanjem, pa je moguće da je vrsta ograničena na teško dostupne stanišne niše.
Ograničenja i preporuke za dalje istraživanje
Autori ističu da je filogenetska analiza zasnovana na samo tri gena, pa to može ograničiti uvid u dublje evolucione odnose. Kao naredne korake predlažu analizu dodatnih genskih markera, kompletne mitohondrijske sekvence ili eventualno kompletnih genomskih podataka, kao i šira terenska istraživanja širom severnog Tajlanda kako bi se utvrdilo stvarno rasprostranjenje i status ugroženosti ovih vrsta.
Napomena o očuvanju: pećinski i krečnjački ekosistemi su često lokalizovani i osetljivi; otkriće novih vrsta povećava značaj zaštite tih staništa.
Otkriće novih vrsta podseća nas da su mnoge oblasti još nedovoljno istražene i da čak u poznatim regionima mogu biti skrivene neotkrivene vrste — slično ponovnom otkriću retke muve iz reda Ephemeroptera u Tajlandu.
Pomozite nam da budemo bolji.
