Otkriven „ubilački rakčić” u velskim vodama: vlasti upozoravaju na visok rizik širenja

DNK testovi ukazuju na prisustvo Dikerogammarus villosus u Penarthu

DNK analiza otkrila je tragove invazivne vrste Dikerogammarus villosus, poznate kao „killer shrimp” ili ubilački rakčić, u vodenim tokovima u primorskom gradu Penarth u Velsu. Da bi se prisustvo vrste definitivno potvrdilo, neophodna su dodatna ispitivanja na osnovu fizičkih uzoraka.

Šta znamo o vrsti

Ovaj mali, ali agresivni raković potiče iz istočne Evrope i ističe se snažnim mandibulama koje mu omogućavaju efikasan plen. Tokom poslednjih decenija proširio se po Evropi i predstavlja ozbiljan rizik za lokalne ekosisteme gde se pojavi.

Zašto je ovo važno

Invazivne vrste mogu narušiti prirodne odnose u novim staništima: nadmeću se s domaćim vrstama za hranu i stanište, što dovodi do smanjenja bioraznovrsnosti i gubitka ključnih ekosistemskih usluga. Procene štete uzrokovane invazivnim vrstama kreću se u stotinama milijardi dolara godišnje, a neke analize govore i o preko biliona dolara u razdoblju od 50 godina.

Primeri drugih invazivnih rakova

„Killer shrimp” nisu jedini morski i slatkovodni rakovi koji se šire van svog prirodnog raspona. Japanski rainbow shrimp pojavljuju se u vodama Novog Zelanda, a zelene kamenice (green crabs), iako su prirodno rasprostranjene duž obala Evrope i severne Afrike, proširile su se i do obala Sjedinjenih Država, uključujući Masačusets.

Reakcija vlasti i preporuke

Velški nadležni organi su aktivirali planove za praćenje i kontrolu: pojačan je nadzor u Penarthu, uvedene su stroge biosigurnosne procedure za korisnike jezera i primenjene su preventivne mere tokom ispitivanja Aqua Park-a. Vlasti posebno ističu blizinu Cosmestona drugim vodenim staništima kao faktor koji povećava rizik od daljeg unošenja.

„S obzirom na blizinu Cosmeston centra drugim vodenim staništima, rizik od daljih unošenja ostaje visok”, navode predstavnici opštine Penarth.

Uopštene preporuke za javnost uključuju: temeljno čišćenje, sušenje i dezinfekciju opreme pre i posle korišćenja vode, prijavljivanje sumnjivih nalaza lokalnim ekološkim službama i izbegavanje premještanja biljnog ili životinjskog materijala između vodenih tela.

Kratko za kraj

Potvrda prisustva zahteva fizičke uzorke, ali već preduzete mere pokazuju da nadležni pristupaju riziku ozbiljno. Praćenje i poštovanje biosigurnosnih procedura ključni su da se spreči dalja širenja invazivnih vrsta.