Arheološka otkrića u Španiji, Francuskoj i Portugaliji pružaju novu sliku života neandertalaca pre desetina hiljada godina. U Španiji su u pećinama nađeni geometrijski motivi i šabloni ruku stari najmanje 64.000 godina; u Francuskoj — apstraktni urezani motivi stariji od 57.000 godina; u Portugalu — fosilizovani otisci stopala datovani na 78.000–82.000 godina, verovatno odraslih i dece. Sva otkrića ukazuju na složenije simboličko i društveno ponašanje neandertalaca.
Neandertalci su crtali i šetali plažom: nova otkrića iz Španije, Francuske i Portugala
Neandertalci: umetnost, otisci i priče iz pećina i priobalnih dina
Nije nemoguće da su, pre desetina hiljada godina na Iberskom poluostrvu, neandertalci provodili dane bojeći pećinske zidove, a potom vodili decu na šetnju uz more. Nedavna arheološka otkrića iz Španije, Francuske i Portugalije ukazuju na to da je njihov život bio bogatiji simbolikom i socijalnim aktivnostima nego što se ranije verovalo.
Španija: geometrija, šabloni ruku i linearni motivi
U tri pećine u Španiji pronađeni su geometrijski crteži, šabloni ruku i linearni oblici koje su naučnici ocenili kao znakove složenijeg simboličkog ponašanja. Prema objavi u časopisu Science iz 2018. godine, ti zapisi su stari najmanje 64.000 godina, što sugeriše da su nastali pre nego što su moderne ljudske populacije stigle na ta područja.
Francuska: apstraktni urezani motivi
Tim koji je radio u jednoj pećini u Francuskoj dokumentovao je linije i otiske prstiju u steni — opisao ih je kao "neupitne primere neandertalskog apstraktnog dizajna". Datovanja, predstavljena u časopisu PLOS One 2023. godine, ukazuju da su ti zapisi stari više od 57.000 godina.
Portugal: fosilizovani otisci stopala na priobalnoj dini
U priobalnim slojevima Portugala otkriveni su fosilizovani otisci stopala — prvi takvi tragovi u toj zemlji — koje su autori datovali na period između 78.000 i 82.000 godina. Na jednom lokalitetu uočeni su otisci koji verovatno pripadaju i odraslima i deci, ostavljeni na mestu koje je nekada bilo priobalna dina; nalazi su objavljeni nedavno u časopisu Scientific Reports.
Zašto je to važno? Zajedno, ova otkrića mijenjaju sliku neandertalaca: ne radi se samo o preživljavanju i osnovnim veštinama, već i o simboličkom izražavanju, društvenim aktivnostima i kretanju duž obala. Svako novo otkriće produbljuje naše razumevanje života i ponašanja naših drevnih rođaka.
Iako današnji ljudi nosimo tragove neandertalske DNK, arheološki i paleontološki dokazi doprinose jasnijoj i nijansiranoj slici njihove kulture i svakodnevnice. Dalja istraživanja i napredak u metodama datovanja verovatno će dodatno rasvetliti kada i kako su nastajali ovi zapisi.
Pomozite nam da budemo bolji.
