Viagra i L‑arginin mogu delimično povratiti sluh kod jednog retkog oblika gluhoće — novo istraživanje

Otkriven novi genetski uzrok retkog kongenitalnog gubitka sluha

Oko 3 od 2.000 ljudi se rađa sa oštećenjem sluha, koje je najčešće nepopravljivo. Međutim, novo istraživanje identifikovalo je tri mutacije u genu CPD koje izazivaju retki oblik kongenitalnog senzorineuralnog gubitka sluha — pronađene su kod osoba iz tri nepovezane porodice iz Turske.

Kako mutacije utiču na sluh

Međunarodni tim je, koristeći sekvenciranje gena, utvrdio da varijante u genu CPD ometaju sintezu amino-kiseline arginina i smanjuju nivoe cGMP. Kao posledica, opada proizvodnja azot-monoksida (NO), ključnog signala u nervnom sistemu. Bez dovoljno NO i cGMP, senzorne ćelije kohlee — naročito kratke stereocilije (ćelije "dlačice") — podložnije su stresu i ćelijskom odumiranju, što dovodi do gubitka sluha.

Dokazi iz više modela

Autori su analizirali ljudske ćelije, tkivo kože, miševe sa neaktivnim CPD genom i voćne muve sa sličnim mutacijama. Svi modeli su pokazali promenljive znakove oštećenja sluha i ravnoteže, što podržava ulogu CPD-a u održavanju funkcije ćelija dlačica u uhu.

"Ova studija je uzbudljiva zato što smo pronašli novi genski uzrok povezan sa gluhoćom, a još važnije — imamo terapijsku metu koja može ublažiti ovo stanje," kaže neurobiološkinja Rong Grace Zhai (Univerzitet u Čikagu).

Moguće terapijske opcije — suplement i već odobren lek

U eksperimentalnim uslovima, dodavanje L-arginina smanjilo je staničnu smrt i obnovilo nivo NO, čime je ublažen ćelijski stres. Pored toga, sildenafil (poznat kao Viagra) — lek koji pojačava signalizaciju putem cGMP (inhibira PDE5) — pokazao je potencijal da poboljša funkcionalne signale u ćelijama.

Ipak, istraživači upozoravaju da su dosadašnji rezultati preliminarni i zasnivaju se na kulturama ćelija i životinjskim modelima. Efikasnost i bezbednost primene L-arginina ili sildenafila kod ljudi s ovim tipom mutacija zahtevaju klinička ispitivanja. Sildenafil ima poznate nuspojave i kontraindikacije, pa njegova upotreba ne treba da se primenjuje bez medicinskog nadzora.

Šta sledi

Tim planira dalje analize bioloških puteva koje utiču na CPD i proveru nalaza na većim grupama pacijenata; već su pronađeni slični varijanti u podacima iz velike britanske genetske baze. Paralelno se razvijaju i genske terapije za različite oblike gluhoće, pa ova studija predstavlja važan korak ka ciljanim tretmanima.

"Ne samo da razumemo ćelijsko-molekularni mehanizam, već smo otkrili i obećavajući terapijski put – dobar primer ponovne upotrebe već odobrenih lekova za lečenje retkih bolesti," dodaje Zhai.

Rad je objavljen u časopisu Journal of Clinical Investigation. Istraživanje otvara mogućnost novih terapija, ali i jasno ukazuje na potrebu za oprezom i dodatnim kliničkim studijama pre nego što se preporuči primena kod ljudi.