Arheolozi su na lokalitetu Nahal Ein Gev II u Izraelu pronašli figuricu od pečene gline stara oko 12.000 godina koja prikazuje ženu i pticu, najverovatnije gusku. Figurica visine 3,7 cm izrađena je iz jednog bloka, nađena u tri dela, zagrejana u ognjištu i premazana crvenim pigmentom. Autori rada u PNAS-u navode da predmet može predstavljati mitsku scenu parenja između ljudskog i životinjskog duha ili, alternativno, prikaz lovačkog trofeja. Otisak prsta i grobni kontekst sugerišu ritualne i simboličke funkcije predmeta unutar Natufijske zajednice.
Veoma retka figurica iz Izraela (12.000 godina): žena i guska u mogućoj mitološkoj sceni
Otkrivena mala, ali izuzetna figurica Natufijske kulture
Arheolozi su u iskopavanjima na lokalitetu Nahal Ein Gev II, oko 2 km istočno od Galilejskog jezera u severnom Izraelu, identifikovali figuricu od pečene gline stara približno 12.000 godina. Predmet, visok svega 3,7 cm, izrađen je iz jednog bloka gline, pronađen u tri fragmenata, i premazan crvenim mineralnim pigmentom nakon izlaganja vatri.
Opis figurice
Na vrhu malog prikaza nalazi se ptica položena preko leđa ljudske figure, krila raširena unazad tako da delimično obuhvataju osobu. Donji deo ima urezan trokutasti prikaz koji se tumači kao ženski pubis, dok simetrični ovalni udubljenja u nivou lica sugerišu prikaz grudi. Analiza životinjskih ostataka sa lokaliteta ukazuje da su Natufijci često koristili guske u ishrani i ukrasima, pa autori studije smatraju da je ptica verovatno guska.
Tumačenja i značenje
Istraživači u radu objavljenom u časopisu PNAS iznose dve glavne interpretacije: konzervativnija verzija vidi scenu kao prikaz lovca koji nosi ubijenu pticu, dok autori skreću pažnju na mitološko objašnjenje — moguće zamišljeno parenje između čoveka i životinje ili anthropomorfnih duhovnih bića. Kao argument za mitsko čitanje navode položaj žene i utisak da je ptica živa.
„Zamisljeno parenje ljudi i životinjskih duhova poznato je u mnogim mitovima istorijskih perioda širom sveta“, rekao je Laurent Davin sa Jevrejskog univerziteta u Jerusalimu.
Autorski tragovi i grobni kontekst
Na površini figurice uočen je delimični otisak prsta. Upoređivanjem gustine brazdi sa modernim uzorcima čiji je pol poznat, autori sugerišu da je predmet mogla oblikovati žena. Figurica je pronađena u delu naselja korišćenom za sahranjivanje, zajedno sa drugim neobičnim nalazima — dečjim grobom i zbirkom ljudskih zuba — što ukazuje na simboličke i ritualne aspekte mesta.
Širi kulturni kontekst
Natufijska kultura (otprilike 15.000–11.500 godina pre sada) predstavlja fazu u kojoj su zajednice u jugozapadnoj Aziji postajale sve više sedentarne pre punog prelaza u neolitsko poljoprivredno društvo. Retka i detaljno obrađena figurica žene i guske ukazuje na razvijenu simboliku i mogućnost animističkih verovanja pre tzv. neolitske revolucije, te prelazak od isključivo praktičnih artefakata ka kompleksnijim duhovnim i društvenim predstavama.
Napomena o interpretaciji
Iako je predmet izuzetno sugestivan, tumačenja ostaju hipotetička — arheološki materijal često dozvoljava više čitanja. Autori pozivaju na oprez i dodatne analize kako bi se bolje razumelo mesto figurice u ritualnom i svakodnevnom životu Natufijaca.
Izvor: nalaz opisan u radu objavljenom u časopisu PNAS; izdvajamo nalaze i komentare istraživača Laurenta Davina i Leore Grosman sa Jevrejskog univerziteta u Jerusalimu.
Pomozite nam da budemo bolji.
