Semijarka je veliko bronzano-naselje iz severoistočnog Kazahstana (oko 1600. p.n.e.) koje prostire na približno 140 hektara (346 akri). Nalaz uključuje plansku raspodelu naselja, centralnu javnu građevinu i posebnu zonu za preradu metala — prvi potvrđeni primer industrijske proizvodnje kalaj-bakarne bronze na stepama. Otkriće ukazuje da su stepna društva mogla graditi stalna, organizovana i ekonomski sofisticirana naselja; dalja iskapanja trebaju razjasniti regionalnu ulogu Semijarke.
Semijarka: ogroman bronzani grad iz Kazahstana koji menja poimanje stepnih društava
Otkriveno veliko naselje bronzanog doba u severoistočnom Kazahstanu
Arheolozi su otkrili prostorno veliko i planski organizovano naselje iz bronzanog doba — Semijarka — koje datira oko 1600. godine p.n.e. Nalaz se nalazi na steni iznad reke Irtiš i po površini iznosi 346 akri (oko 140 hektara), što ga čini daleko većim od uobičajenih kampova i sela u stepi tog doba.
Struktura naselja i materijalni nalazi
Terenska ispitivanja dronovima i sondna iskapanja otkrila su dve paralelne linije zemljanih nasipa, podeljenih na manje jedinice. Duž unutrašnjih stranica nasipa nalazili su se zidovi od blata koji su verovatno označavali pojedinačna domaćinstva. Na mestu susreta tih redova izdvojila se veća centralna građevina, otprilike dvostruko veća od ostalih, koja je mogla imati javne, ritualne ili upravne funkcije.
Industrijska metalurgija na stepama
Jugоistočno od jednog nasipa istraživači su pronašli zonu ispunjenu metalnim artefaktima, rudama i žlindrom (slanina/slag), što ukazuje na intenzivnu preradu metala. Prema autorima studije, ovo je prvi potvrđeni primer na stepama u kome su postojali posebni prostori posvećeni proizvodnji kalaj-bakarne bronze — legure koja je bila temelj bronzanog doba u Evroaziji.
Regionalni značaj i izvori rude
Rudni izvori korišćeni za preradu verovatno su iz Altajskih planina, u blizini granica sa Rusijom, Mongolijom i Kinom. Položaj Semijarke na uzdignutoj poziciji iznad doline i reke sugeriše da je naselje moglo kontrolisati kretanje i trgovinske pravce duž reke Irtiš, služeći kao regionalni centar trgovine i distribucije metalnih proizvoda.
"Semijarka menja naše razumevanje stepnih društava", izjavi je Miljana Radivojević (University College London), prva autorka studije. "Pokazuje da su mobilne zajednice mogle da podignu i održe stalna, dobro organizovana naselja usmerena na velikoserijsku metaluršku proizvodnju."
Studija, objavljena 18. novembra u časopisu Antiquity, potpisuju i drugi istraživači, među kojima je i pejzažni arheolog Dan Lawrence (Durham University), koji ističe da obim i struktura Semijarke nemaju premca u poznatim stepenskim naseljima iz tog perioda.
Šta dalje?
Autori naglašavaju da su potrebna dalja iskapanja i analize kako bi se razjasnile funkcije pojedinih zgrada, obim proizvodnje metala i mreže trgovine u koje je Semijarka bila uključena. Ovo otkriće otvara nova pitanja o stepenskim ekonomijama i vezi između mobilnih i sedentarnih oblika života u bronzanom dobu.
Izvor: studija objavljena u Antiquity (18. novembar) i izjave istraživača.
Pomozite nam da budemo bolji.
