Japanski tim je poslao spore mahovine Physcomitrium patens na spoljašnjost ISS-a, gde su provele 283 dana. Po povratku, više od 80% spora je preživelo i uspešno proklijalo. Ultraljubičasto zračenje je smanjilo proizvodnju hlorofila, dok vakuum, ekstremne temperature i mikrogravitacija nisu imali značajan efekat. Istraživanje ukazuje na potencijal mahovine za bioregenerativne sisteme i ozelenjavanje Meseca i Marsa.
Izdržala svemir: mahovina proživela 283 dana na spoljašnjosti ISS — preko 80% spora proklijalo
Skromne, plišane grudvice mahovine koje nalazimo na zidovima i među pukotinama pločnika pokazale su zapanjujuću izdržljivost u svemirskim uslovima. Japanski istraživači poslali su spore vrste Physcomitrium patens na spoljašnjost Međunarodne svemirske stanice (ISS), gde su bile izložene zračenju, vakuumu, ekstremnim temperaturama i mikrogravitaciji ukupno 283 dana.
Po povratku na Zemlju, paket spora je uzet i posejano je na agar — više od 80% spora je preživelo i uspešno proklijalo. Analize su pokazale da je izloženost ultraljubičastom zračenju imala najveći uticaj: spore su nakon boravka u svemiru proizvodile manje hlorofila nego u kontrolnim uslovima. Nasuprot tome, vakuum, ekstremne temperature i mikrogravitacija nisu značajno umanjili sposobnost sporâ da prežive i klijaju.
Kako su sprovedeni eksperimenti
Istraživači su izolovali različite vrste ćelijskih struktura iz Physcomitrium patens kako bi testirali otpornost na pojedinačne faktore okoline. Utvrdili su da su spore obavijene spongioznim omotačem zvanim sporangijum najotpornije na ekstremne temperature i ultraljubičasto zračenje, pa su upravo one korišćene u izlaganju na ISS-u.
Spore su smeštene u specijalnu komoru za izlaganje montiranu na spoljašnjoj strani ISS-a 2022. godine, a nakon približno devet meseci (283 dana) paket je vraćen u januaru 2023. tokom misije za dopunu.
Zašto je ovo značajno
"Razumevanje otpornosti organizama poreklom sa Zemlje u ekstremnim i neuobičajenim uslovima, kao što je svemirsko okruženje, ključan je korak ka proširenju ljudskih staništa van Zemlje," navode autori istraživanja.
Rezultati podstiču ideju da briofiti, poput mahovine, mogu biti pogodna komponenta bioregenerativnih sistema za buduće misije i nastambe na Mesecu ili Marsu. Njihova sposobnost da se razmnožavaju sporama i prežive nepovoljne uslove čini ih potencijalnim kandidatom za "planetarno ozelenjavanje" i podršku osnovnim ekosistemima u svemiru.
Iako su ovi rezultati ohrabrujući, naučnici napominju da su potrebna dalja istraživanja da bi se razumele dugoročne posledice zračenja na metabolizam biljaka i da bi se razvili protokoli za bezbedno i efikasno uključivanje biljaka u sisteme za podršku života van Zemlje.
Pomozite nam da budemo bolji.
