Novo istraživanje otkriva da su iz NASA-inih čistih prostorija izolovani sojevi gljiva sposobni da izdrže UV zračenje i uslove slične Marsu. Najizdržljiviji soj, Aspergillus calidoustus, preživeo je simulacije svemirskog vakuuma, marsovske površine i termičku obradu na 125 °C. Naučnici upozoravaju na "kritičnu prazninu" u politikama planetarne zaštite i predlažu reviziju protokola, širu upotrebu metagenomike i strožiju kontrolu mikrobioma čistih prostorija.
Da Li Ova Gljiva Može Živeti Na Marsu? Novo Istraživanje Upozorava
This overhead view from November 2019 shows NASA’s Perseverance rover (above center) in the High Bay 1 clean room of the Spacecraft Assembly Facility at NASA’s Jet Propulsion Laboratory.NASA/JPL-Caltech
Novo istraživanje upozorava da određene gljive iz NASA-inih čistih prostorija mogu izdržati ekstremne uslove nalik onima na Marsu — i da bi, ako su unete na crvenu planetu, mogle otežati potragu za izvorno vanzemaljskim životom. Naučnici su izolovali oko dve desetine sojeva koji preživljavaju standardne procedure čišćenja i izlaganje ultraljubičastom zračenju.
Ključni nalaz: Aspergillus calidoustus
Najupadljiviji primer je gljiva Aspergillus calidoustus. U laboratorijskim testovima ovaj soj je preživeo produžena izlaganja UV zračenju, uslove koji imitiraju vakuum svemira i površinu Marsa, pa čak i termičku obradu na 125 °C — temperaturu koju NASA koristi kao jednu od metoda za nominalnu sterilizaciju opreme namenjene Marsu. Rad je objavljen u časopisu Applied and Environmental Microbiology, a vodeći autor je postdoktorand Atul Chander sa Univerziteta Mississippi.
Zašto je to važno za planetarnu zaštitu
Planetarna zaštita predstavlja skup procedura koje imaju za cilj da spreče prenošenje Zemljinog života na druge svetove (forward contamination) i povratak potencijalno strane biologije na Zemlju. Do sada su protokoli najviše bili fokusirani na bakterije, ali otkriće gljiva koje mogu izdržati ekstremne uslove otkriva kritičnu prazninu u tim strategijama.
Atul Chander opisuje ovu prazninu kao ključan izazov koji zahteva reviziju procedura u agencijama i komercijalnom sektoru.
Međunarodna koordinacija i predlozi
Politike planetarne zaštite koordiniraju se kroz COSPAR, koji daje smernice u skladu sa Ugovorom o svemiru iz 1967. godine. Predstavnici NASA-e, uključujući inženjerku za planetarnu zaštitu Moogegu Cooper i zvaničnika Nicka Benardinija, ukazuju na potrebu za boljim alatima — posebno metagenomikom za mapiranje celokupnih mikrobioma u čistim prostorijama i svemirskim letelicama.
Cassie Conley, bivša zvaničnica za planetarnu zaštitu u NASA-i, ističe da nalaz nije neočekivan za stručnjake koji se bave ekstremofilima, ali da dobro ilustruje koliko je važno ne praviti pretpostavke o granicama sposobnosti života.
Posledice i preporuke
Autori studije preporučuju revidiranje protokola u čistim prostorijama, uvođenje metoda koje ciljaju i gljive, šire korišćenje metagenomike za nadzor i izdavanje jasnijih smernica za privatne i međunarodne misije. Posebno je važno razmotriti ove rizike u kontekstu projekata koji planiraju da dovedu uzorke sa Marsa na Zemlju, kao i u pripremama za eventualne misije sa posadom.
Iako je verovatnoća da su ranije misije već kontaminirale Mars malena, otkriće potvrđuje da rizik nije zanemariv i da ga treba preventivno smanjiti novim mjerama i najmodernijom naukom.
Izvori: Applied and Environmental Microbiology; izjavе istraživača i zvaničnika NASA-e citirane u radu.
Pomozite nam da budemo bolji.
