Ministarka Hind Kabawat registrovala je Fondaciju Jevrejsko Nasleđe u Siriji (JHS), čime je omogućeno zvanično delovanje prve jevrejske organizacije u modernoj istoriji zemlje. Fondacija će moći da otvori kancelariju, štiti jevrejske lokacije i koordinira povratak imovine i dolaske delegacija. Predsednik JHS Henry Hamra najavljuje radove na obnovi sinagoga, dok je većina od oko 22 sinagoge u Damasku oštećena tokom višegodišnjeg konflikta. Odluka dolazi u političkom kontekstu razgovora o mogućem ublažavanju američkih sankcija prema Siriji.
Sirija Registrovala Prvu Zvaničnu Jevrejsku Organizaciju U Istoriji Zemlje
Henry Hamra, right, reads the Torah next to his son Joseph Hamra inside the Faranj synagogue in Damascus Dec. 10, 2025, as a newly licensed Jewish-Syrian organization begins work to reclaim previously confiscated properties.
Ministarka za socijalna pitanja i rad Sirije, Hind Kabawat, u sredu je odobrila registraciju Fondacije Jevrejsko Nasleđe u Siriji (Jewish Heritage in Syria Foundation, JHS) — prve zvanične jevrejske organizacije u savremenoj istoriji zemlje.
Registracija omogućava Fondaciji da zvanično posluje u Siriji: da otvori kancelariju, zvanično sarađuje sa državnim organima i lokalnim zajednicama, bude prepoznata kao entitet zadužen za zaštitu jevrejskih spomenika i svetilišta, kao i da koordinira povraćaj imovine i redovne posete stranih delegacija.
Rabbi Henry Hamra, right, and Syrian Minister of Social Affairs and Labor Hind Kabawat receive the charter of the newly formed Jewish Heritage Association in Damascus Dec. 10, 2025.
Reakcije i planovi Fondacije
„Judaizam i sirijski Jevreji vekovima su deo verskog i kulturnog pejzaža Sirije. Vraćanje prava da pripadaju, posete i eventualno žive ponovo u svojoj domovini prirodan je korak ka pravednijem, tolerantnijem i inkluzivnijem društvu,“ izjavila je Kabawat za Fox News Digital.
Henry Hamra, sirijsko-američki Jevrejin i predsednik JHS-a, rekao je za Fox News Digital iz jevrejskog kvarta u Damasku da fondacija planira da započne radove na očuvanju i obnovi sinagoga i da aktivno poziva dijasporu da poseti Siriju.
„Spremni smo da počnemo sa radovima na sinagogama i da pozovemo ljude da dođu i vide šta imamo — prelepo mesto. Spremni smo da svi dođu,“ rekao je Hamra.
Stanje jevrejskog nasleđa u Siriji
Pre Drugog svetskog rata i nakon osnivanja države Izrael 1948. godine, sirijska jevrejska zajednica brojala je desetine hiljada članova, ali se većina iselila tokom drugog dela 20. veka zbog restrikcija i regionalnih tenzija. Današnja zajednica u Siriji je mala, a većina sinagoga je pretrpela oštećenja tokom više godina konflikta.
A Syrian Jewish man looks over the ruins of the Eliyahu Hanavi (Jobar) Synagogue outside Damascus on Feb. 18, 2025, during a visit from the United States.
Hamra navodi da u Damasku postoji oko 22 sinagoge, ali da je većina u ruševinama. Tokom jedne od poseta on i tim su zatekli ruševine sinagoge Jobar (Eliyahu Hanavi), koja se smatra jednom od najstarijih sinagoga u regionu. Faranj sinagoga, prema njegovim rečima, ostala je uglavnom netaknuta i i dalje čuva knjige i torah svitke.
„To je zaista umetničko delo,“ rekao je Hamra o Faranj sinagogi.
Širi kontekst
Odluka o registraciji dolazi u trenutku političkih promena i međunarodnih pregovora o Siriji. U SAD se raspravlja o mogućem ublažavanju sankcija u okviru diskusija oko Nacrt zakona o nacionalnoj odbrani za 2026. godinu (NDAA), u kojoj su razmatrane odredbe koje bi uticale na primenu Caesar sankcija prema Siriji. Takve promene mogle bi olakšati međunarodne posete i humanitarnu i kulturnu saradnju.
Registracija JHS-a predstavlja administrativni korak sa potencijalno dugoročnim efektima na zaštitu kulturne baštine i mogućnost ponovnog uspostavljanja veza između sirijske dijaspore i domovine.
Pomozite nam da budemo bolji.
