TIME je uvrstio marsovski rover Curiosity i teleskop James Webb među 25 najikoničnijih izuma od 2000. Curiosity je lansiran sa Kejp Kanaverala 2011. i više od decenije istražuje Gale krater prikupljajući 42 uzorka. Webb je lansiran 25. decembra 2021., počeo naučne operacije u julu 2022. i poseduje ogledalo promjera preko 6,5 m što mu omogućava višedecenijske posmatranja svemira.
Curiosity lansiran sa Floride i James Webb uvršteni među 25 najikoničnijih izuma TIME‑a
The James Webb Space Telescope Mirror is seen during a media unveiling at NASA’s Goddard Space Flight Center at Greenbelt, Maryland November 2, 2016.REUTERS/Kevin Lamarque/File Photo
TIME je na listi 25 „najikoničnijih izuma“ poslednjih 25 godina uvrstio dva velika NASA‑ina projekta: marsovski rover Curiosity i svemirski teleskop James Webb. Ova priznanja potvrđuju dugotrajan naučni i tehnički doprinos oba projekta u razumevanju svemira.
Zašto su Curiosity i Webb na listi
Time je sastavio izdanje „Hall of Fame“ kojim je izabrao najbolje izume koje je pratio od 2000. godine. Curiosity je ranije bio na Timeovim godišnjim listama 2011. (lansiranje) i 2012. (sletanje), dok je Webb dobio mesto na listi 2022. nakon prve godine rada kao revolucionarni naučni instrument.
Curiosity — šta je otkrio i zašto je važan
Curiosity je lansiran u novembru 2011. sa lokacije koja je tada bila poznata kao Cape Canaveral Air Force Station (Kejp Kanaveral), Florida, a sleteo je na Mars u avgustu 2012. Cilj misije bio je da istraži Gale krater i planinu Mount Sharp kako bi procenio da li je Mars nekada bio podoban za život.
Tokom više od jedne decenije rada, rover je prikupio više od 40 praškastih uzoraka stena (Time i zvanični izvori navode 42 uzorka) pomoću bušilice na kraju robotske ruke. Curiosity je promenio naše razumevanje geologije Marsa i uspostavio naučnu osnovu za buduće misije koje planira i NASA i privatni sektor, uključujući SpaceX.
NASA's Curiosity Mars rover is seen at the site from which it reached down to drill into a rock target called 'Buckskin' on lower Mount Sharp in this low-angle self-portrait taken August 5, 2015 and released August 19, 2015. The selfie combines several component images taken by Curiosity's Mars Hand Lens Imager (MAHLI).
Kako je Merrill Fabry za Time napisao: „S planom da istražuje nekoliko godina, rover više od 13 godina kasnije i dalje radi na Marsu i pravi otkrića.“
James Webb — veće, dalje, dublje
James Webb Space Telescope lansiran je 25. decembra 2021. godine raketom Ariane 5 iz svemirskog centra ArianeSpace u Kourou, Francuska Gvajana. Naučne operacije teleskopa počele su u julu 2022. Webb je projektovan za najmanje 10 godina rada, ali procene tima ukazuju da ima dovoljno goriva za više od 20 godina operacija.
Webb ima zlatom obloženo glavno ogledalo široko više od 21 stope (oko 6,5 metara) i snažne infracrvene instrumente koji omogućavaju posmatranja dublja i detaljnija od onoga što je do sada bilo moguće. Za razliku od Hubblea, Webb orbitira oko Sunca u tački L2, čime dobija stabilnije uslove za osmatranje na dalekim talasnim dužinama.
Reakcije i značenje
Nicola Fox, pomoćnica administratora NASA‑inog Direktorata za naučne misije, čestitala je timovima i istakla da ovakvi projekti „šire i redefinišu granice ljudskog dostignuća u kosmosu za dobrobit svih.“ Uvrštavanje ova dva projekta na Timeovu listu naglašava kako robotska i svemirska opservatorija doprinose našem razumevanju svemira.
Kontekst i srodne misije
Uz Curiosity, NASA na Marsu radi i rover Perseverance, lansiran sa iste lokacije u julu 2020. i sleteo u februaru 2021. u Jezero krater. Perseverance je nedavno zabeležio nalaz koji su zvaničnici opisali kao potencijalni biosignature, što dodatno naglašava važnost daljih istraživanja Marsa.
Izvori: Time, NASA i originalni tekst objavljen u Florida Today (preuzeto i adaptirano za ovaj pregled).
Pomozite nam da budemo bolji.
