Podaci i svedočenja iz južnog dela Gaze oko Khan Junisa pokazuju da su nedavni izraelski udari narušili primirje koje važi od 10. oktobra. Stanovnici istočno od «Žute linije» žive u stalnom strahu i strahuju od prinudnog preseljenja na pretrpane zapadne kampove. Palestinski zvaničnici optužuju Izrael za pokušaj trajnog raseljavanja, dok izraelsko rukovodstvo opisuje liniju kao „novu granicu”. Civili su zaglavljeni između bombardovanja i nemogućnosti da pronađu bezbedan smeštaj.
Gazečani zarobljeni između bombardovanja i «nove granice» kod Khan Junisa
Most of Gaza's more than two million people have been displaced at least once by the war (Bashar Taleb)(Bashar Taleb/AFP/AFP)
Dok joj se deca, drhteći od straha, pitaju kuda da pobegnu od ponovnih izraelskih udara u južnom pojasu Gaze oko Khan Junisa, Umm Ahmed nema odgovor. Njeno malo selo pored grada, već razoreno u ranijim sukobima, ponovo je pogođeno — primirje koje je uglavnom održavano od 10. oktobra narušeno je novim napadima.
Stanovnici tvrde da su mete udara bile četvrti istočno od takozvane žute linije (»Žute linije«), demarkacije uspostavljene u okviru primirja između Izraela i Hamasa. U tim zonama, gde izraelske snage i dalje održavaju kontrolu i punktove, desetine hiljada Gazećana žive u šatorima ili oštećenim domovima — mnogi su raseljavani više puta.
„Ne spavamo noću zbog straha. Bombardovanja na istoku ne prestaju,” kaže Umm Ahmed, 40, čiji je dom u Bani Suheila potpuno uništen, ali je porodica ostala i podigla šator pored ruševina. „Moja deca drhte pri svakom eksploziji i pitaju: ‘Gde možemo da idemo?’ A ja nemam odgovor.”
Prelazak preko Žute linije u Al-Mawasi, zapadno od Khan Junisa, za mnoge nije opcija: tamo su privremeni kampovi prenatrpani, a snabdevanje hranom i vodom je ograničeno. Mnogi stanovnici kažu da nema mesta niti uslova za dodatne raseljene.
Šta znače izjave i brojke
Rat je, prema dostupnim podacima, započeo 7. oktobra 2023. nakon masovnog napada Hamasa na Izrael. Od početka sukoba, ministarstvo zdravlja Gaze navodi da je u pojasu stradalo više od 70.000 ljudi, a većina od preko dva miliona stanovnika bila je primorana na raseljavanje, često više puta.
Pod uslovima primirja, izraelske snage su se povukle u položaje istočno od Žute linije. Međutim, ranije ovog meseca, načelnik Generalštaba izraelske vojske, general-potpukovnik Ejal Zamer, opisao je tu liniju kao „novu granicu” i „prednju odbrambenu liniju” za izraelske zajednice, što Palestinci tumače kao pokušaj trajnog pomeranja stanovništva.
Palestinski zvaničnici, među kojima je i gradonačelnik Khan Junisa Alaa al-Batta, optužuju izraelske snage da bombardovanjima nastoje da uplaše i primoraju civile da napuste svoje domove i pređu na zapad. Izraelska vojska u izveštajima navodi da gađa sumnjive borce i položaje blizu linije.
Meštani iz sela kao što je Khuzaa opisuju stalnu artiljerijsku paljbu i razaranja: „Eksplozije zvuče kao da su odmah pored nas. Cilj okupacije je jasan: da nas zastraše i isteraju,” kaže Mahmud Baraka, 45. Ipak, mnogi, poput 70-godišnjeg Abdel Hamida, odbijaju da odu: „Nećemo otići... ovo je naša zemlja,” ističe, pozivajući se na vezanost za dom i imovinu.
Humanitarni izazovi
Gaza ostaje u humanitarnoj krizi: ograničen pristup hrani, vodi, lekovima i osnovnim uslugama, prenatrpani kampovi i kontinuirani strah od novih napada čine život izuzetno nesigurnim. Stanovnici su zarobljeni između rizika od nastavka bombardovanja i nemogućnosti da pronađu sigurno utočište.
Zaključak: Situacija u južnoj Gazi oko Khan Junisa pokazuje kako vojna i politička linija podele — Žuta linija — postaje simbol nesigurnosti i straha od trajnog raseljavanja. Dok obe strane optužuju jedna drugu za kršenje primirja, civili su ti koji trpe najviše — i mnogi nemaju gde da odu.
Pomozite nam da budemo bolji.
