Ekspedicija Ocean Census Arctic Deep EXTREME24 otkrila je Freya nasipe gasnog hidrata na oko 3.640 m dubine ispod Grenlanda. ROV je prikupio uzorke metana, sirove nafte i sedimenata, otkrivši bogat kemosintetski ekosistem sa crvima, puževima i amphipodima. Analize ukazuju da ugljovodonici potiču iz miocenskih biljnih taloga, a naučnici ističu rizike koje bi duboko‑morsko rudarstvo i destabilizacija hidratnih depozita mogli doneti klimatskim i ekološkim sistemima.
Otkriven Najdublji Gasni Hidrat "Freya" — Bogat Životom Na 3.640 m Ispod Grenlanda
worm discovered in gas hydrate sediment
Ispod površine Grenlandskog mora, na zapadnoj strani Grenlanda, tim istraživača otkrio je formacije gasnog hidrata koje predstavljaju najdublji poznati hladni seep tog tipa — i iznenađujuće bogat morskim životom. Nasipi, nazvani Freya, otkriveni su tokom ekspedicije Ocean Census Arctic Deep EXTREME24, koju je predvodio tim sa UiT – The Arctic University of Norway u saradnji sa međunarodnim partnerima.
One of the Freya hydrate gas mounds, with sample sites marked. (Panieri et al.,Nature Communications, 2025)
Kako je otkriće izvedeno
Istraživače je na lokaciju uputila kolona gasa u vodenom stubu (gas flare) registrovana u vodenom stubu iznad dna. Daljinski upravljiv podvodni uređaj (ROV) spušten je da snimi i uzme uzorke sa mesta događaja. ROV je zabeležio izložene gomile kristalnog gasnog hidrata, pratio tok metanskog izlivanja i prikupio uzorke metana, sirove nafte i sedimenata koji su sadržali raznovrsan biotski materijal.
Animals discovered at the Freya mounds included tubeworms (b), shrimp-like crustaceans (c), bristle worms (d), and bivalves (g) (Panieri et al.,Nature Communications, 2025)
Ekosistem bez Svetlosti
Freya nasipe nalaze se na oko 3.640 metara (približno 11.940 stopa) dubine — mesto gde sunčeva svetlost ne dopire, ali gde je život bogat zahvaljujući kemosintezi. Morski organizmi oko nasipa hrane se kemosintetskim mikroorganizmima koji koriste hemikalije poput metana i sulfidâ kao izvor energije. Među zapaženim vrstama su siboglinidi i maldanidi (cevastiji crvi), skeneidni i risoidni puževi, kao i melitidni amphipodi. Na nivou porodica, sastav faune podseća na arktičke hidrotermalne izvore na sličnim dubinama.
Subscribe to ScienceAlert's free fact-checked newsletter
„Ovo otkriće menja pravila igre za arktičke ekosisteme dubljeg mora i kruženje ugljenika,” izjavila je Giuliana Panieri, zamenica šefa ekspedicije.
Poreklo Ugljovodonika i Klimatske Implikaacije
Hemijske analize sedimenata ukazuju da su sirova nafta i verovatno gasovi poreklom iz organskih ostataka cvetnica koje su rasile u toplijem, šumovitom Grenlandu tokom miocena (pre otprilike 23–5,3 miliona godina). Gasni hidrati su smrznuta mešavina metana i vode stabilizovana visokim pritiskom i niskim temperaturama, a procene sugerišu da gotovo jedna petina svetskog metana može biti vezana u obliku gasnih hidrata u morskim sedimentima. Otkrivanje tako dubokog hladnog seepa doprinosi razumevanju uloge ovih depozita u kruženju ugljenika i potencijalnom riziku po klimu ako dođe do destabilizacije.
Rizici i Zaštita
Autori studije upozoravaju da, iako postoje znatna saznanja o raspodeli gasnih hidrata, ostaje veliki izazov procena njihove upotrebljivosti kao energetskog resursa i razumevanje njihovog uticaja na klimatske promene. Pored toga, rudarstvo dubokog mora — dosad uglavnom fokusirano na polimetalne nodule — predstavlja potencijalnu pretnju za ove ranjive, ostrvske stanišne zajednice na morskom dnu. Morski ekolog Jon Copley sa University of Southampton, član ekspedicije, upozorava da bi ove lokalne zajednice morale biti zaštićene od budućih uticaja industrijskih aktivnosti u regionu.
Rezultati istraživanja objavljeni su u časopisu Nature Communications i ukazuju na to da bi region mogao skrivati još sličnih, vrlo dubokih gasnih hidratnih seepsa koji doprinose biodiverzitetu dubokog Arktika.
Pomozite nam da budemo bolji.
