Arheogenetska studija kostiju iz pećine Grotta della Monaca u Kalabriji rekonstruisala je genetski i društveni profil planinske zajednice datirane na 1780–1380. g. p. n. e. Stanovnici su imali jake veze sa ranobronzanodobnom Sicilijom, ali bez istočnomediteranskih uticaja, i lokalni genetski miks lovaca‑sakupljača, neolitskih farmera i stepnih pastira. Istraživači su identificirali moguće roditeljsko‑potomčno incestno udruživanje i otkrili da su zajednica praktikovala pastoralizam i konzumirala mlečne proizvode uprkos genetskoj netoleranciji na laktozu.
Drevna DNK Otkriva Izgubljenu Planinsku Zajednicu u Kalabriji — Mleko, Migracije i Kontroverzan Nalaz
Scientists Found a Lost Community’s DNAEvgeniyShkolenko - Getty Images
Arheogenetska analiza ljudskih ostataka iz pećine Grotta della Monaca u masivu Pollino (Kalabrija, Italija) otkriva dosad nepoznatu planinsku zajednicu iz ranog bronzanog doba i daje uvid u njeno poreklo, način života i društvene veze. Ostaci, datirani na period između 1780. i 1380. godine pre nove ere, pružaju prvi sveobuhvatni genetski i socijalni profil ove grupe.
Glavni nalazi
Tim istraživača iz Max Planck Harvard Research Center for the Ancient Mediterranean i Univerziteta u Bologni objavio je rezultate u časopisu Communications Biology. Analize DNK i izotopa pokazuju da su stanovnici pećine imali specifičan lokalni genetski potpis: snažne veze sa ranobronzanodobnim populacijama Sicilije, ali bez uticaja istočnog Sredozemlja koji je prisutan kod nekih sicilijanskih grupa.
Genomski sastav ukazuje na mešavinu tri osnovne komponente uobičajene za bronzano doba Evrope: evropski lovci-sakupljači, anadolijski neolitski poljoprivrednici i stepni pastiri. Dva pojedinca pokazuju genetske veze sa populacijama iz severoistočne Italije, što sugeriše dalekosežne kontakte i migracione tokove unutar Apeninskog poluostrva.
Društvene prakse i kontroverzan nalaz
Autori navode mogući primer roditeljsko-potomčnog incesta — slučaj koji opisuju kao izuzetan i prvi takve vrste zabeležen u arheološkoj literaturi. Istraživači upozoravaju da biološki podaci ne definišu automatski društveni smisao takvog čina i da njegova interpretacija ostaje nesigurna; moguće su i kulturološke specifičnosti male, izolovane zajednice.
Iskorišćenost prostora i ishrana
Pećina je ranije bila povezana s eksploatacijom bakra i gvožđa i korišćena je za sahrane. Nalazi sugerišu da je Grotta della Monaca funkcionisala kao kolektivno groblje za lokalnu zajednicu, sa sahranama uređenim prema polu i krvnom srodstvu, što ukazuje na jake porodične veze.
Izotopski i genetski podaci takođe pokazuju da su stanovnici praktikovali pastoralizam i konzumirali mlečne proizvode. Zanimljivo je da su nosili genetske varijante povezane sa netolerancijom na laktozu u odraslom dobu — nalaz koji ilustruje kako kulturne i tehnološke strategije (npr. prerada mleka) mogu nadmašiti genetska ograničenja i omogućiti opstanak u planinskom okruženju.
Felice Larocca, speleoarheolog i direktor istraživanja, zaključuje da nalazi iz Grotta della Monaca doprinose razumevanju ranih složenih društava južne Italije i bioloških i kulturnih korena ljudske raznolikosti.
Ova studija pruža retku kombinaciju genetskih, izotopskih i arheoloških podataka koja osvetljava demografsku dinamiku, pokretljivost i prilagođavanja male planinske zajednice pre dolaska grčkih kolonista na jug Italije.
Pomozite nam da budemo bolji.
