Naučnici su u Guangzhouu i Xi’anu otkrili da mikro- i nanoplastika kruže u vazduhu u količinama koje su dosadašnje studije verovatno potcenile. Koristili su metodu sposobnu da detektuje čestice od 200 nanometara i registrovali varijacije fluksova od 2 do 5 redova veličine među atmosferskim komponentama. Glavni izvori su putni prah i depozicija vezana za padavine, a sitne čestice mogu pospešiti formiranje oblaka i taloženje plastike daleko od izvora.
Skrivene „oblaci“ plastike iznad kineskih megagradova: Mikro- i nanoplastika nad Guangzhouom i Xi’anom
Scientists detect hidden plastic clouds hovering over Chinese cities
Kineski istraživači otkrili su guste koncentracije mikro- i nanoplastike u atmosferi iznad dva velika grada — Guangzhoua i Xi’ana — što ukazuje da je plastika u vazduhu verovatno znatno prisutnija nego što su dosadašnje procene pokazivale.
Šta su mikro- i nanoplastika?
Mikroplastika (MP) i nanoplastika (NP) su veoma sitne čestice plastike: NP su često nekoliko puta manje od širine ljudske dlake. Zbog male veličine, ove čestice mogu ostati suspendovane u vazduhu dugo vremena i kružiti između različitih atmosferskih komponenti.
Kako su istraživači merili plastiku u vazduhu
U novoj studiji korišćena je inovativna metoda koja detektuje čestice veličine već od 200 nanometara. Istraživači su kvantifikovali MP i NP u aerosolima, u suvoj i mokroj depoziciji, kao i u procesu resuspenzije (ponovnog podizanja čestica u vazduh) u Guangzhouu i Xi’anu.
Microplastics in sediment samples collected by a grab machine in the sea near Japan (AFP via Getty Images)
"Procene su otkrile varijaciju od dva do pet redova veličine u fluksima MP i NP kroz glavne atmosferske komponente," navode autori studije.
Glavni nalazi i uzroci
Istraživanje pokazuje da su ranije studije verovatno značajno potcenile količine plastike u atmosferi. Najveći doprinos promenama u fluksu čine čestice iz putnog praha i depozicija pokrenuta padavinama.
Implikacije za klimu, ekosisteme i zdravlje
Zbog sposobnosti ovih čestica da ostanu u vazduhu i deluju kao inicijatori formiranja oblaka, plastika može biti uključen u proces nastanka oblaka i potom transportovana i taložena kao kiša, često daleko od izvorne emisije. To otvara pitanja o širenju zagađenja, uticaju na lokalne i regionalne cikluse padavina, kao i potencijalnim efektima po ekosisteme i ljudsko zdravlje.
Autori studije napominju da, iako nalazima ne tvrde da MP i NP već u merljivom obimu menjaju globalnu klimu, rezultati naglašavaju važnu ulogu ovih čestica u atmosferskim procesima i potrebu za daljim istraživanjima njihovih posledica.
Šta ostaje nepoznato
Još uvek je nejasno koliko ukupno ovih čestica postoji globalno, koji su svi primarni izvori, kako se hemijski i fizički menjaju tokom vremena i kojim putem završavaju — u tlu, vodama ili organizmima. Potrebna su dalja multidisciplinarna istraživanja kako bi se ocenili dugoročni rizici i moguće mere smanjenja emisija.
Pomozite nam da budemo bolji.
