Međunarodni naučnici su pomoću veštačke inteligencije analizirali seizmičke podatke iz perioda 2008–2022 i otkrili preko 86.000 malih zemljotresa ispod Yellowstonea. Preko 67.000 događaja je precizno relocirano u 3D, većina sa magnitudom manjom od 1,5. Studija objavljena u Science Advances pokazuje da se potresi često javljaju u rojевima i da ih verovatno pokreću tečnosti duboko u zemlji, što ima važnu primenu za globalno praćenje seizmičkih obrazaca.
Kako je veštačka inteligencija otkrila 86.000 mini-zemljotresa pod Yellowstoneom — šta to znači?
Here's how AI helped researchers discover thousands of mini earthquakes beneath Yellowstone
Međunarodni tim naučnika upotrebio je metode veštačke inteligencije kako bi analizirao 15 godina seizmičkih podataka (2008–2022) i otkrio više od 86.000 malih zemljotresa u regionu Yellowstone. Mnogi od tih događaja prošli su nezapaženo dug niz godina, a studija objavljena u časopisu Science Advances otkriva daleko veću seizmičku aktivnost nego što se ranije mislilo.
The largest hot spring in Yellowstone National Park is Grand Prismatic Spring.
Glavni nalazi
AI je detektovala deset puta više seizmičkih događaja nego ranije zabeleženi podaci. Od ukupno nalaza, više od 67.000 potresa je uspešno precizno relocirano u 3D prostoru, što omogućava bolji uvid u tačne lokacije i dubine potresa. Većina otkrivenih događaja ima magnitudu manju od 1,5 — radi se o vrlo slabim, lokalizovanim potresima.
The map shows the relocated Yellowstone seismicity recorded from 2008 to 2022.
Metodologija
Tim je primenio mašinsko učenje na ogromnu količinu seizmičkih talasa i vibracija registrovanih na stanicama širom parka i okolnih oblasti. Algoritmi su prepoznali dolaske talasa koje rutinski sistemi nisu detektovali, nakon čega su naučnici podatke ugradili u trodimenzionalne mape za precizno pozicioniranje epicentara i procenu dubine.
A localized hydrothermal explosion at Yellowstone National Park sent terrified people running and forced officials to close Biscuit Basin.
Zašto se potresi ponavljaju u rojевima?
Istraživanje pokazuje da se mnogi potresi pojavljuju u obliku rojевa — nizova malih, međusobno povezanih potresa koji se dešavaju tokom dana, nedelja ili čak godina. Seizmolozi, među kojima je i David Shelly iz USGS-a, smatraju da su glavni pokretači ovih rojевa tečnosti (pre svega voda) koja se kreće duboko u zemlji. Pomeranje fluida može privremeno smanjiti trenje na rasjedima i tako izazvati niz malih potresa, a isti region može postati aktivan ponovo nakon nekoliko godina.
A road cuts through the majestic landscape of Yellowstone National Park in 2022.
Šta ovo znači za rizik i javnost?
Otkrivanje velikog broja sitnih potresa daje detaljniju sliku ponašanja geotermalnog sistema Yellowstonea i pomaže boljem praćenju promena u aktivnostima. Iako je Yellowstone velika i geološki aktivna kaldera sa preko 10.000 geotermalnih formacija, retki su slučajevi velikih erupcija i stručnjaci ističu da ovakva otkrića služe za unapređenje nadzora i pripreme, a ne za paniku.
David Shelly (USGS): "Analizom svih podataka zajedno možemo detektovati više zemljotresa i preciznije odrediti gde i koliko su duboko. To nam daje bolji uvid u procese koji izazivaju ove rojевe."
Širi značaj
Metode prikazane u studiji mogu se primeniti i na druge seizmički aktivne oblasti sveta. Bolje otkrivanje i relociranje sitnih potresa pomaže u modeliranju ponašanja vulkana i rasjeda, poboljšava sisteme ranog upozorenja i doprinosi planiranju pripravnosti i odgovora na prirodne nepogode.
Zaključak: AI je značajno unapredila sposobnost detekcije i mapiranja malih zemljotresa ispod Yellowstonea, otvarajući nove mogućnosti za naučno praćenje i bolju procenu dugoročnih rizika.
Pomozite nam da budemo bolji.
