Tim objavljen u časopisu Science (15. jan) predstavio je najdetaljniju kartu podloge Antarktika, otkrivši planine, doline i rečne kanale 2–30 km ispod leda. Mapa je napravljena kombinacijom satelitskih snimaka, merenja debljine leda i modela toka leda. Otkriveni kanali i oštri prelazi terena ukazuju na raniju geologiju i moguće tektonske granice. Rezultati će poboljšati modele za prognozu topljenja i podizanja nivoa mora.
Nova detaljna mapa Antarktika otkriva skrivene jezera, doline i planinske lance ispod leda
It's easy to see features like Stonington Island off the west coast of Graham Island, Antarctica, but now a new map shows scientists what lies beneath in unprecedented detail. | Credit: kitz-travellers/Getty Images
Naučnici su napravili najdetaljniju mapu podloge ispod ledenog pokrivača Antarktika, otkrivši skrivene planine, doline, rečne kanale i bazene koji se nalaze 2–30 km (1,2–18,6 milja) ispod površine leda. Rad, objavljen u časopisu Science 15. januara, donosi novi uvid u geološki pejzaž koji utiče na ponašanje glečera i stabilnost kontinenta.
The new IFPA topography map reveals new features in the landscape beneath Antarctica, from hills and ridges to details of entire mountain ranges, and fills in gaps between radar survey lines.
Kako je nastala mapa
Tim je kombinovao visokorezolutne satelitske snimke površine leda, direktna merenja debljine leda i analizu toka leda zasnovanu na fizici kretanja leda preko podloge. Integracijom ovih izvora podataka istraživači su ispunili praznine koje su ostajale zbog razuđenih i teško dostupnih terenskih i vazdušnih merenja, što je omogućilo precizniju rekonstrukciju reljefa cele kontinentalne razmere.
The new IFPA topography map reveals new features in the landscape beneath Antarctica, from hills and ridges to details of entire mountain ranges, and fills in gaps between radar survey lines.
Ključna otkrića
Nova karta otkriva dugačke rečne kanale koji se protežu stotinama milja i mogu predstavljati fragmente pejzaža pre nego što je kontinent pokriven ledom. Takođe su uočeni oštri prelazi između visokih i niskih terena koji ukazuju na moguće tektonske granice, kao i duboke doline tamo gde su ranija vazdušna merenja bila neodređena.
Zašto je važno: Podzemne geološke strukture direktno oblikuju tok leda i mogu ubrzati ili usmeriti njegovo kretanje, pa preciznija mapa poboljšava modele koji predviđaju topljenje i podizanje nivoa mora.
Implikacije i buduća istraživanja
Detaljna topografija omogućava naučnicima da bolje razumeju istoriju i dinamiku ledenog pokrivača, kao i interakcije između leda i podloge. Poboljšani modeli toka leda pomoći će u preciznijim projekcijama klimatskih scenarija i budućeg doprinosa Antarktika porastu globalnog nivoa mora. Autori ističu da mapa postavlja temelje za buduća istraživanja starosti podzemnih reka, evolucije planinskih lanaca i njihovog uticaja na brzinu i smer tokova leda.
Ovo otkriće predstavlja značajan korak napred u razumevanju jednog od najmanje istraženih pejzaža Sunčevog sistema i može pomoći naučnicima širom sveta da bolje pripreme klimatske modele i planove za ublažavanje posledica podizanja nivoa mora.
Pomozite nam da budemo bolji.
