DNK iz 5.500 godina starog skeleta u Kolumbiji otkrila je drevni soj Treponema pallidum nazvan TE1-3, koji predstavlja rano-divergirajuću liniju. Nalaz pomera pouzdane dokaze o treponematskim bolestima unazad za oko 3.000 godina, a genom procenjuje da se linija odvojila pre približno 13.700 godina. Iako su prisutni virulentni geni, tačan način prenosa i geografsko poreklo sifilisa ostaju predmet naučne rasprave.
Drevna DNK Otkriva: Koreni Sifilisa Sežu Pre 5.500 Godina
Pre-Columbian skeleton in Brazil found containing evidence of an ancient bacterial subspecies related to syphilis (Jose Filippini)
Analiza DNK iz skeleta starog oko 5.500 godina, pronađenog na arheološkom lokalitetu u Kolumbiji, otkriva prisustvo bakterije Treponema pallidum u obliku dosad nepoznatog soja označenog kao TE1-3. Taj soj danas nije u cirkulaciji, ali njegovi genetski markeri ukazuju da predstavlja vrlo staru, "rano-divergirajuću" liniju vrste.
Šta otkriće znači
Istraživanje koje je vodio evolucioni genomik Davide Bozzi pomera najranije pouzdane dokaze o treponematskim bolestima za približno 3.000 godina. Genomske procene autori navode da se linija TE1-3 odvojila od ostalih linija T. pallidum pre oko 13.700 godina, što je daleko pre početka poljoprivrede u Amerikama.
Nejasna putanja prenosa i klinički oblik
Nije moguće sa sigurnošću utvrditi da li se TE1-3 prenosio isključivo seksualnim putem (kao moderni sifilis) ili kožnim kontaktom (kao yaws, bejel ili pinta). Međutim, prisutnost gena vezanih za virulentnost ukazuje da je soj već bio sposoban da inficira ljude i izaziva bolest.
Audition now for ScienceAlert's Casting Call
"Naša otkrića pokazuju kako i jedan drevni genom patogena može promeniti razumevanje nastanka bolesti," pišu autori u radu objavljenom u časopisu Science.
Širi kontekst i kontroverze
Otkriće pojačava argumente za mogući američki izvor nekih treponematskih bolesti, ali pitanje porekla ostaje predmet naučne rasprave. Deo istraživača u Evropi tvrdi postojanje sličnih ili bliskih sojeva na starom kontinentu pre Kolumbovih putovanja, pa je moguće da je T. pallidum postoji na više mesta, dok su različiti ekološki i društveni uslovi oblikovali način širenja i kliničku prezentaciju bolesti.
Etnički i društveni aspekt
Autori i nezavisni stručnjaci upozoravaju da istorijsko povezivanje Kolumba i prvih evropskih epidemija često biva obojeno rasističkim i ksenofobnim narativima. Antropolozi Molly Zuckerman i Lydia Bailey u pratećem tekstu ističu da je važno napustiti pojednostavljena geografska binarna objašnjenja i sagledati patogene u okviru mobilnosti ljudi i životinja, biosocijalnih uslova i ekologije.
Zaključak
Fosilni genom TE1-3 pokazuje da su treponematske infekcije cirkulisale u Americi mnogo pre prvih evropskih epidemija. Ipak, bez dodatnih drevnih genoma i arheoloških podataka, trajna pitanja o tačnoj geografiji, putanjama prenosa i transformaciji bolesti ostaju otvorena.
Studija je objavljena u časopisu Science.
Pomozite nam da budemo bolji.
