Ključni zaključci: Privremeni predsednik Ahmad al‑Sharaa brzo je konsolidovao kontrolu nad većinom severne Sirije, prisilivši Sirijske Demokratske Snage (SDF) na raspad i pojedinačnu integraciju boraca u državne strukture. Turska je javno pozdravila promene i, prema izvorima, pružala savetodavnu podršku tokom ofanzive. SAD su se distancirale od SDF i okrenule podršci novoj vladi, dok stručnjaci upozoravaju da bi dobitci mogli biti privremeni bez stabilizacije regiona.
Turska Pozdravlja Pomeranja Snaga u Siriji: SDF Raspao, Ankara Iza Scene Podržala Al‑Sharau
FILE - A soldier waves a Syrian flag amid celebrations a day after Syrian government troops took control of Raqqa from the Syrian Democratic Forces (SDF), at Al-Naeem roundabout in central Raqqa, northeastern Syria, Monday, Jan. 19, 2026. (AP Photo/Ghaith Alsayed, File)(ASSOCIATED PRESS)
ANKARA, Turska (AP) — Nova privremena vlast u Siriji pod predsednikom Ahmadom al‑Sharaaom brzo je preuzela kontrolu nad većim delom severne Sirije, prisilivši Sirijske Demokratske Snage (SDF) na raspad i pojedinačnu integraciju boraca u državne snage. Turska je javno pozdravila događaje, a izveštaji ukazuju da je igrala i podržavajuću ulogu iza scene.
FILE - A member of Syrian security forces stands next to a destroyed vehicle in the predominantly Kurdish Sheikh Maqsoud neighborhood where clashes broke out Tuesday Jan. 6 between government forces and the Kurdish-led Syrian Democratic Forces in the northern city of Aleppo, Syria, Monday, Jan. 12, 2026. (AP Photo/Omar Albam, File)(ASSOCIATED PRESS)
Brz pad SDF i dogovor o integraciji
U roku od dve nedelje, SDF — nekada glavni američki partner u borbi protiv Islamske države — izgubio je većinu teritorija na severu Sirije nakon ofanzive koju je pokrenuo al‑Sharaa. Nakon neuspela višemesečnih pregovora o zajedničkoj integraciji, SDF je prihvatio sporazum po kojem se raspusta kao organizovan entitet, a njegovi borci treba da se integrišu u sirijske bezbednosne snage kao pojedinci, a ne kao jedinstvena formacija.
FILE - Female soldiers of the Kurdish-led, U.S.-backed Syrian Democratic Forces (SDF) march during a military parade in Qamishli, northeastern Syria, Sunday, Jan. 18, 2026. (AP Photo/Baderkhan Ahmad, File)(ASSOCIATED PRESS)
Uloga Turske i diplomatski manevri
Turska je dugoročno posmatrala kurdske naoružane grupe kao pretnju zbog veza s Kurdistanskom radničkom partijom (PKK). Zvaničnici i bezbednosni izvori navode da je Ankara savetovala novu sirijsku administraciju tokom operacija, održavala kontakte putem svoje obaveštajne agencije kako bi se smanjile civilne žrtve i olakšale evakuacije, te koordinisala postupke sa SAD, međunarodnom koalicijom protiv IS i drugim regionalnim akterima.
FILE - The bodies of retreating Syrian Democratic Forces fighters lie on the side of the road between government-controlled Raqqa and SDF-controlled Hassakeh, in northeastern Syria, Tuesday, Jan. 20, 2026. (AP Photo/Omar Albam, File)(ASSOCIATED PRESS)
SAD, Izrael i regionalne implikacije
Vašington je odbio direktnu intervenciju u zaštitu SDF i postavio novi prioritet — saradnju sa formiranom državnom vlasti u Damasku. Izrael je, i pored ranijih tenzija i poziva nekih predstavnika SDF za intervencijom, odlučio da se ne umešava. Stručnjaci ukazuju da su diplomatski kontakti, uključujući razgovore u Parizu, pomogli stvaranju uslova za mirniji prolaz zone interesa između Damaska i regionalnih sila.
FILE - People celebrate as Syrian government forces enter the town of Deir Hafer, Saturday, Jan. 17, 2026, following the withdrawal of the U.S.-backed Syrian Democratic Forces. (AP Photo/Omar Albam, File)(ASSOCIATED PRESS)
Posledice za Tursku i proces pomirenja s PKK
Turska zvaničnici nadaju se da će eliminisanje SDF kao organizovanog faktora olakšati domaće napore za mir sa PKK. U maju je PKK objavila plan razoroužanja i rasformiranja nakon poziva lidera Abdullaha Öcalana, što je otvorilo prostor za diplomatske korake Ankare. Međutim, analitičari upozoravaju da bi dobitci mogli biti prolazni ako al‑Sharaa ne uspostavi stabilnost u severoistoku ili ako dođe do nasilja nad kurdskim civilima.
„Pad SDF i gubitak teritorijalne kontrole predstavlja povoljan ishod za Ankaru, ali dugoročna stabilnost zavisi od sposobnosti nove vlade da upravlja regionom i zaštiti manjine,“ rekao je Sinan Ülgen iz EDAM‑a.
Reakcije u Turskoj
Predsednik Recep Tayyip Erdoğan čestitao je sirijskoj vladi i ponovio stav da Turska neće dozvoliti separatističke strukture duž južnih granica. U Turskoj je, međutim, zabrinutost prisutna: pro‑kurdska partija je upozorila da nasilje u Siriji može ugroziti proces pomirenja unutar zemlje i narušiti poverenje među kurdskim stanovništvom.
Napomena: Događaji ostaju dinamični. Moguće su dalje promene kako se situacija u severoistočnoj Siriji bude razvijala i kako međunarodni akteri budu prilagođavali svoje politike.
Pomozite nam da budemo bolji.
