Novo istraživanje u slivu Panamskog kanala pokazuje da dodavanje azota može značajno ubrzati rast mladih tropskih šuma — oko 95% u parcelama koje su pre godinu dana bile pašnjaci i 48% u desetogodišnjim šumama. Starije šume nisu reagovale, a fosfor nije imao efekta. Autori preporučuju sadnju azot‑fiksirajućih vrsta kao održiv, prirodan način poboljšanja plodnosti tla i ubrzanja oporavka.
Drveće koje fiksira azot može ubrzati oporavak tropskih šuma — azot je udvostručio rast najmlađih šuma
Many tropical forests are regenerating on land where forests have previously been chopped down for cattle grazing. Practices like these cause nitrogen to be lost from the soil, which can slow the regrowth of forests. . | Credit: Sarah Batterman / Cary Institute of Ecosystem Studies
Dodatak azota može dramatično ubrzati rast mladih tropskih šuma i povećati njihovu sposobnost da privremeno uskladište ugljen-dioksid (CO2), pokazuje novo istraživanje. Naučnici ističu da rezultati otvaraju praktične pristupe obnavljanju šuma bez potrebe za masovnim đubrenjem.
Glavni nalazi
Istraživanje sprovedeno u slivu Panamskog kanala pokazalo je da je primena azotnog đubriva u najmlađim šumama — onima koje su pre manje od godinu dana bile pašnjaci — povećala nadzemnu biomasu drveća za oko 95% u poređenju sa kontrolnim parcelama bez đubriva. U šumama u oporavku stare 10 godina rast se povećao za približno 48%.
A team member spreads fertilizer on a recently abandoned pasture plot. White tubes mark locations in the plot so researchers can locate trees as they grow back. After four years, the trees in this plot were taller than the researchers, and the forest stored twice as much carbon when they had sufficient nitrogen compared to when they did not. | Credit: Sarah Batterman / Cary Institute of Ecosystem Studies
Starije šume (npr. 30-godišnje ili oko 600 godina) nisu pokazale značajan odgovor na dodatni azot, a u eksperimentu nije zabeležen merljiv efekat đubrenja fosforom.
Kako je istraživanje sprovedeno
Tim sa Smithsonian Tropical Research Institute (STRI), uz saradnike sa Univerziteta u Leedsu, proučavao je rast stabala i drvenastih lozastih biljaka (liana) tokom četiri godine na parcelama različitih starosnih grupa: manje od godinu dana, 10 godina, 30 godina i stare šume (~600 godina). Tokom tri meseca svake godine terenske ekipe su tretirale parcele đubrivima (azot, fosfor ili kombinacija) i redovno merile obime stabala kako bi izračunale promene nadzemne biomase i skladištenje ugljenika.
A root nodule on a legume tree where symbiotic bacteria fix nitrogen from the atmosphere into a form of nitrogen that the trees can use to grow. Legume trees are abundant in tropical forests and can be used in reforestation efforts to naturally enrich the soil with nitrogen that speeds up carbon sequestration and storage. | Credit: Sarah Batterman / Cary Institute of Ecosystem Studies
„Svi se oslanjamo na tropske šume da stabilizuju našu klimu,“ rekla je dr Sarah Batterman (Univerzitet u Leedsu), koautorka studije. „Jedno od ključnih pitanja je uloga hranljivih materija u podršci sekvestraciji ugljika i oporavku posle poremećaja.“
Šta ovo znači za obnovu šuma
Autori napominju da rezultati ne predstavljaju poziv na masovno đubrenje tropskih šuma — takva praksa nije praktična niti ekonomski održiva. Umesto toga, preporučuju strateški pristup obnavljanju: prioritetno saditi vrste koje prirodno vežu azot iz atmosfere (tzv. azot-fiksirajuće vrste, često iz porodice mahunarki), čime se postepeno povećava dostupnost azota u tlu i pomaže oporavku biomase.
Jefferson Hall (direktor projekta Agua Salud pri STRI) kaže: „Prirodniji način da se poveća azotni ciklus bio bi da se posadi više drveća koja fiksiraju azot.“
A tropical forest that is about thirty years old following deforestation and agricultural use. By thirty years, the forests show no evidence of nutrient limitation on carbon accumulation. Orange paint on tree trunks allows researchers to find and measure the same trees every year to track their growth and carbon storage. | Credit: Sarah Batterman / Cary Institute of Ecosystem Studies
Širi kontekst
Trofske šume su ključne za globalni ciklus ugljenika: prema citiranim podacima, one skladište veliki deo ugljika u svetskim šumama i apsorbuju značajan deo godišnjih emisija. Richard Birdsey iz Woodwell Climate Research Centera naglašava da oporavljajuće tropske šume predstavljaju najveći deo tropskog sektora koji deluje kao rezervoar ugljenika.
Studija, objavljena 13. januara u časopisu Nature Communications, potvrđuje da su nutritivni faktori tla važan limitirajući element u oporavku ranašnjih šuma nakon poljoprivredne upotrebe i seče, ali isto tako pokazuje praktične puteve za unapređenje obnavljanja kroz odabir vrsta pri pošumljavanju.
Zaključak
Dodavanje azota može značajno ubrzati rast i sekvestraciju ugljenika u mladim tropskim šumama, ali rešenje u praksi treba da bude usmereno na sadnju azot-fiksirajućih vrsta i pažljivo planirane projekte obnove, a ne na rasprostranjeno đubrenje prirodnih šumskih staništa.
Pomozite nam da budemo bolji.
