IOC je rasprodao majice sa reprodukcijom zvaničnog plakata Olimpijskih igara u Berlinu 1936., što je izazvalo kritike u Nemačkoj zbog prisustva nacističke ikonografije. Komitet brani prodaju navodeći da je reč o "heritage" kolekciji i o istorijskom dizajnu, dok protivnici upozoravaju na etičke posledice. Istovremeno, IOC je kritikovan zbog diskvalifikacije ukrajinskog sportiste koji je nosio šlem sa portretima stradalih kolega.
IOC Rasprodao Majice Sa Plakatom Berlina 1936. — Debata O Kulturnom Nasleđu I Etici
The T-shirt is part of the IOC’s ‘heritage’ collection and features the original poster design for the 1936 Berlin Olympic games
Majice sa reprodukcijom zvaničnog plakata Olimpijskih igara u Berlinu 1936. rasprodate su na internet-prodavnici Međunarodnog olimpijskog komiteta (IOC), izazvavši talas kritika i pitanja o granicama između očuvanja kulturnog nasleđa i normalizacije nacističke ikonografije.
Kritike i odbrana IOC
Nemačke javne ličnosti i političari zatražili su od IOC-a da povuče majice iz prodaje, navodeći da predmetna grafika nosi jasne simbole propagande Trećeg rajha. Komitet je, međutim, branio prodaju tvrdeći da je proizvod deo njegove "heritage" kolekcije i da predstavlja istorijski dizajn, označen na sajtu kao deo proslave olimpijske umetnosti i dizajna.
Spectators at the 1936 Olympic Games in Berlin raise their hands in the Nazi salute in tribute to Adolf Hitler’s arrival at the stadium
Šta piše na majici i koliko košta
Majica, po ceni od £34, nosi originalni dizajn plakata autora Franza Wurbela. Na plakatu se vidi zlatna figura sa vencem, Olimpijski krugovi i kvadriga — kočija koju vuku četiri konja — smještena iznad Brandenburške kapije, uz natpis: "Germany, Berlin 1936, Olympic Games" i podatke o datumima igara.
Istorijski kontekst
Olimpijske igre 1936. u Berlinu održane su pod režimom Adolfa Hitlera i korišćene su kao centralno propagandno sredstvo za predstavljanje slike moći i arijske nadmoći. Zvaničnici režima su uoči Igara privremeno ublažavali otvorenu antisemitističku retoriku, ali su istovremeno sprovodili mere poput remilitarizacije Rajne i uskraćivanja biračkih prava Romima i Jevrejima.
Vladyslav Heraskevych was disqualified from the 2026 Winter Olympics for wearing a helmet commemorating his fellow athletes killed in Russia’s war - Andrew Milligan/PA
Igre su takođe obeležene nastupom američkog atletičara Džesi Ouensa, koji je osvojio četiri zlatne medalje (100 m, 200 m, 4x100 m štafeta i skok udalj) i posvađao se sa propagandnim narativom nacista — poznat je incident u kojem je Hitler navodno odbio da čestita svim pobednicima podjednako.
Diskvalifikacija i savremeni kontekst
IOC je u isto vreme kritikovan zbog odluke da diskvalifikuje ukrajinskog skeletonskog takmičara Vladyslava Heraskevvycha, koji je na treningu u Cortini d'Ampezzo nosio šlem sa portretima 24 ukrajinska sportista stradala od početka ruske invazije. IOC je to označio kao kršenje pravila koja zabranjuju političke izjave tokom takmičenja.
"Predsednik Ukrajine Volodimir Zelenski optužio je IOC da 'igra u ruke agresora' nakon te diskvalifikacije."
Debata naglašava napetost između čuvanja istorijskih artefakata i osećaja odgovornosti prema žrtvama nasilja i ideologija koje su koristile te simbole za zločinačke ciljeve. Dok IOC ističe umetničku i istorijsku vrednost svojih eksponata, kritičari traže veću pažnju prema kontekstu i osetljivosti javnosti.
Napomena: Broj učesnika Igara iz 1936. iznosi 4.483 sportista iz 49 zemalja, podatak koji IOC takođe navodi u svom obrazloženju.
Pomozite nam da budemo bolji.
