Tim iz Bukurešta otkrio je soj Psychrobacter SC65A.3 u uzorku iz pećine Scărișoara koji sadrži 11 gena sposobnih da inhibiraju rast 14 različitih patogena. Istraživanje objavljeno u Frontiers in Microbiology ističe potencijal za razvoj novih antibiotika, ali i upozorava da je soj rezistentan na 10 antibiotika iz osam klasa. Pronađeno je i skoro 600 gena nepoznate funkcije, dok naučnici apeluju na stroge biosigurnosne mere zbog mogućeg prenosa gena otpornosti.
Preistorijska bakterija iz rumunske ledene pećine otkriva potencijal za nove antibiotike — ali i rizike
Romania’s Scarisoara ice cave contains bacteria with genes that could create a new generation of antibiotics - Cristian Bortes
Naučnici iz Bukurešta otkrili su novi soj bakterije Psychrobacter SC65A.3 u uzorku iz rumunske pećine Scărișoara, koji bi mogao da otvori put razvoju novih antibiotika, ali istovremeno nosi i rizike za javno zdravlje.
Otkrice i metodologija
Tim je izbušio ledeni kerner dužine 25 metara iz dela pećine poznatog kao Velika dvorana — jedan od najstarijih i najvećih podzemnih glečera na svetu. Deo uzoraka sadrži led stare oko 5.000 godina, dok su neki fragmenatni uzorci datirani i do oko 13.000 godina. Ledenice su pažljivo stavljene u sterilne kese i održavane smrznutim tokom transporta do laboratorije kako bi se izbegla kontaminacija.
Genetska analiza i biotehnološki potencijal
Istraživači su izolovali više bakterijskih sojeva i sekvencirali njihove genome. U genomu Psychrobacter SC65A.3 identifikovali su 11 gena koji potencijalno mogu da inhibiraju rast ili ubiju 14 različitih patogena — uključujući bakterije poput MRSA i E. coli, kao i neke gljivice i viruse. Pored toga, pronađeno je skoro 600 gena nepoznate funkcije, što predstavlja značajan izvor novih molekula koji bi mogli postati osnova za antibiotike, industrijske enzime ili druge biotehnološke proizvode.
Dr Cristina Purcarea, jedna od autorki studije objavljene u Frontiers in Microbiology, navodi da soj pokazuje „značajan potencijal“ jer proizvodi jedinstvene enzime i antimikrobne spojeve koji bi mogli inspirisati nove terapije.
Rizici i bezbednost
Uz veliki potencijal za razvoj lekova, istraživači su istakli i opasnosti: SC65A.3 je rezistentan na 10 antibiotika iz osam različitih klasa koje se rutinski koriste u lečenju infekcija, uključujući rifampicin, cefalosporine i fluorohinolone. Zbog toga postoji bojazan da, ukoliko dođe do oslobađanja ovih mikroba usled topljenja leda, njihovi geni rezistencije mogu preći na moderne bakterije i dodatno pogoršati globalni problem otpornosti na lekove.
Autori naglašavaju potrebu za strogim biosigurnosnim protokolima pri radu sa ovakvim uzorcima kako bi se minimizirao rizik od nekontrolisanog širenja.
Širi kontekst
Otpornost bakterija na antibiotike je globalni problem — prema podacima Svetske zdravstvene organizacije, više od milion ljudi godišnje umire usled infekcija povezanih s rezistencijom na lekove. Otkrivanje drevnih mikroba iz ekstremnih staništa poput ledenih pećina, polarnih regiona i glečera daje nove resurse za istraživanje, ali zahteva i oprez zbog mogućih bezbednosnih implikacija.
Šta sledi
Dalja istraživanja treba da potvrde aktivnost otkrivenih gena u laboratorijskim testovima, da karakterišu molekule koje proizvode i da ispituju mogućnosti njihove bezbedne primene u farmaciji. Istovremeno, stručnjaci pozivaju na pažljivo upravljanje uzorcima i monitoring ekosistema pogođenih topljenjem leda.
Pomozite nam da budemo bolji.
