Indija je u predsedničkoj palati u Nju Delhiju zamenila bistu britanskog arhitekte Edwina Lutyensa bistom Chakravartija Rajagopalacharija (Rajaji), istaknutog lidera iz doba nezavisnosti. Vlada to predstavlja kao korak u odbacivanju kolonijalnog nasleđa i afirmaciji indijske kulture. Potez je deo šire strategije koja uključuje i novu zgradu parlamenta iz 2023. i postavljanje biste Subhasa Chandre Bosea 2022., dok kritike dolaze od potomaka Lutyensa i nekih istoričara.
Indija Zamenila Bistu Lutyensa Bistom Rajagopalacharija — Simboličan Preokret Od Kolonijalnog Nasleđa
India's presidential palace, Rashtrapati Bhavan (Sajjad HUSSAIN)(Sajjad HUSSAIN/AFP/AFP)
Indija je u predsedničkoj palati u Nju Delhiju otkrila bistu lidera iz pokreta za nezavisnost, Chakravartija Rajagopalacharija (poznatog kao Rajaji), koja je zamenila bistu britanskog arhitekte Edwina Lutyensa. Potez vlasti tumači se kao izraz namere da se ozvaniči udaljavanje od kolonijalnog nasleđa i afirmacija indijske istorije i kulture.
Pozadina i značenje promene
Lutyens je bio glavni arhitekta delova Nju Delhija u kojima se danas nalaze najvažnije institucije vlasti — zbog toga se taj deo grada često naziva "Lutyensov Delhi". Bista koja je stajala u predsedničkoj palati sada je zamenjena bistom Chakravartija Rajagopalacharija, istaknutog državnika, pravnika i pisca koji je obavljao funkciju guvernera-generala Indije od 1948. do 1950. i odigrao značajnu ulogu u tranziciji zemlje iz perioda britanske vlasti ka modernoj republici.
"Ova inicijativa je deo niza koraka koji se preduzimaju da se odbace tragovi kolonijalnog načina razmišljanja i da se sa ponosom prihvati bogatstvo indijske kulture," izjavila je predsednica Droupadi Murmu.
Širi kontekst
Premijer Narendra Modi, čija vlada je istaknuto orijentisana na promovisanje nacionalne i kulturne tradicije, već je preduzimala slične poteze u cilju preoblikovanja britanskih-era simbola. Godine 2023. otvorena je nova heksagonalna zgrada indijskog parlamenta koja je zamenila staru koloniјalnu zgradu koju su projektovali Lutyens i Herbert Baker. Ranije, 2022, vlast je postavila i spomenik Subhasu Chandri Boseu blizu India Gate — figura koja je slavljenja kao borac za nezavisnost, ali je i predmet kontroverzi zbog pokušaja saradnje sa nacističkom Nemačkom tokom Drugog svetskog rata.
Reakcije
Modi je ovu zamenu opisao kao deo nastojanja da se postigne "oslobađanje od mentaliteta ropstva" i da se osigura prostor za isticanje indijskih heroja koji su ranije bili marginalizovani. Kritičari i neki istoričari upozoravaju da ovakvi potezi mogu imati i političku i simboličku težinu, te da je važno razgovarati o istoriji kompleksno i nepristrasno.
Matt Ridley, britanski biolog i praunuk Edwina Lutyensa, rekao je da mu je "žao" što će biti uklonjena bista njegovog prađeda iz palate koju je Lutyens projektovao u Delhiju.
Zamenom biste u predsedničkoj palati indijska vlast šalje jasnu poruku o reinterpretaciji javnih memorija i simboličkom preuređenju prostora moći. Dok pristaše pozdravljaju potez kao ispravljanje istorijske nepravde, protivnici upozoravaju na rizik politizacije sećanja i brisanja složenih istorijskih priča.
Pomozite nam da budemo bolji.
