Modi i Si u Nju Delhiju: Pokušaj resetovanja odnosa na marginama samita BRICS

Na marginama samita BRICS u Nju Delhiju, indijski premijer Narendra Modi i kineski predsednik Si Đinping sastali su se u subotu u još jednom pokušaju da stabilizuju odnose koji su narušeni nakon smrtonosnog sukoba na granici pre šest godina.

Si je poručio da Peking gleda na odnose sa Indijom iz "strateške i dugoročne perspektive" i pozvao na iskorišćavanje međusobnih snaga, uz međusobnu podršku i zajednički razvoj. Posebno je naglasio potrebu za "saradnjom visokog kvaliteta" i istakao da Kina i Indija, kao istaknute članice Globalnog Juga, treba da podstiču multipolarnost i doprinesu svetskom miru i stabilnosti.

In this photo provided by the Indian Foreign Ministry, Indian Prime Minister Narendra Modi, right, greets Chinese President Xi Jinping upon his arrival for the BRICS summit in New Delhi, India, Saturday, Sept. 12, 2026. (Indian Foreign Ministry via AP)(Indian Foreign Ministry via AP)

Prema izveštajima kineske državne agencije Xinhua, institucionalne razmene su postepeno obnovljene, a dvostrana trgovina je porasla. Si je rekao da su Kina i Indija partneri, a ne rivali, te da predstavljaju prilike za međusobni razvoj, a ne pretnju.

Modi je zahvalio Kini na saradnji u organizaciji samita i podsetio da će Kina biti domaćin naredne godine. Indijsko Ministarstvo spoljnih poslova u saopštenju je navelo da je Modi istakao kako je mir duž sporne granice ključan za unapređenje šire bilateralne saradnje i pozvao obe strane da poštuju postojeće sporazume.

Indian Prime Minister Narendra Modi, right, greets Chinese President Xi Jinping upon his arrival for the BRICS summit in New Delhi, India, Saturday, Sept. 12, 2026. (Indian Foreign Ministry via AP)(Indian Foreign Ministry via AP)

"Razlike ne bi trebalo da prerastu u sporove," rekao je Modi i dodao da se obe strane moraju rukovoditi trima međusobnostima: međusobnim poštovanjem, međusobnom osetljivošću i međusobnim interesom.

Tokom razgovora lideri su se dogovorili da unaprede kontakte među ljudima i poslovnu saradnju, ali su otvoreno adresirali i probleme kao što su trgovinski deficit Indije prema Kini, neravnoteža u lancima snabdevanja i pitanje pristupa tržištima.

Ovo je Si-jev prvi dolazak u Indiju od 2019. godine i sledeći test da li poslednje ublažavanje tenzija može da preraste u dugotrajniju stabilizaciju odnosa. Upozorenje o istorijskoj boli ostaje: vojni sukob 2020. u regionu Ladakh odneo je najmanje 20 indijskih i 4 kineska života i prerastao u dugo zadržavanje snaga na obe strane brda i visova.

Chinese President Xi Jinping, left, and Indian Prime Minister Narendra Modi shake hands during a welcoming ceremony at the BRICS Summit in New Delhi, India, Saturday, Sept. 12, 2026. (Alexander Kazakov, Sputnik, Kremlin Pool Photo via AP)(Alexander Kazakov/Pool Sputnik Kremlin via AP)

Indija i Kina i dalje nisu razrešile sve granicne sporove; strateška rivalstva u Aziji, indijski trgovinski deficit prema Kini i restrikcije ulaganja i tehnologije dodatno opterećuju bilateralne odnose. Istovremeno, obe zemlje su unapredile vojnu i saobraćajnu infrastrukturu duž granice.

Širi kontekst

Od rata 1962. godine, ekonomije obe zemlje su znatno porasle, ali Kina je znatno nadmašila Indiju i ostvaruje veliki trgovinski suficit. Indija nastoji da iskoristi prelazak proizvodnje zbog rasta troškova rada u Kini i političkih tenzija između Pekinga sa SAD i Evropom kako bi privukla strane proizvodne investicije. Novi Delhi je takođe kritički prema kineskoj Inicijativi Pojas i Put.

Rastuće strateško partnerstvo Indije sa Sjedinjenim Državama pažljivo se prati u Pekingu, koje ga tumači kao deo pokušaja da se ograniči uticaj Kine u regionu.

Poseta Si Đinpinga i susret sa Modijem služe kao pokušaj resetovanja, ali ostaje da se vidi da li će diplomatski ton preći u konkretne korake koji bi dugoročno smanjili tenzije.

Izveštaj je sastavljen na osnovu izveštaja Associated Pressa i doprinosa istraživača iz Pekinga i Hong Konga.