Ponovna analiza apolonovskih uzoraka pokazuje da je Mesec imao kratke, ali vrlo jake vrhunce magnetnog polja pre 3–4 milijarde godina. Ti događaji, koji su mogli trajati od nekoliko desetina godina do najviše oko 5.000 godina, povezani su sa topljenjem titanijumom bogatih stena unutar Meseca. Pošto su apolonovski uzorci potekli iz oblasti bogatih titanijumom, novi uzorci koje planira da donese program Artemis, naročito sa južnog pola, biće ključni za potpunije razumevanje ove dinamične istorije.
Stari Apollo Uzorci Otkriju Neočekivane Vrhunce Magnetnog Polja Meseca
FILE - A full moon is seen shining over NASA's SLS (Space Launch System) and Orion spacecraft, atop the mobile launcher in the early hours of Sunday, Feb. 1, 2026, at NASA's Kennedy Space Center in Florida. (Sam Lott/NASA via AP, File)(ASSOCIATED PRESS)
Cape Canaveral, Fla. — Uzorci Meseca koje su pre više od pola veka prikupili astronauti programa Apollo daju novi uvid u misteriozno magnetno polje Meseca, navodi nova studija objavljena u časopisu Nature Geoscience.
Iako je lunarno magnetno polje bilo uglavnom slabo tokom većine istorije Meseca, ponovnim pregledom apolonovskih stena istraživači sa Univerziteta u Oxfordu otkrili su da su se javljali kratki, ali izuzetno jaki vrhovi magnetne aktivnosti pre oko 3–4 milijarde godina.
Šta su otkrili naučnici
Analize pokazuju da su ti vrhovi trajali vrlo kratko — najduže do oko 5.000 godina, a moguće i samo nekoliko desetina godina — i da su povezani sa topljenjem stena bogatih titanijumom duboko unutar Meseca. Visok sadržaj titanijuma u nekim lavama omogućio je bolju očuvanost tragova jakog magnetnog polja u tim uzorcima.
„Pronašli smo izgubljenu kariku,“ napisala je glavna autorka Claire Nichols. „Magnetno polje može povremeno biti zaista snažno i varirati mnogo više nego što se ranije mislilo.“
Zašto su novi uzorci važni
Apolonovski uzorci potiču pretežno iz niskolatitudinskih mare područja (vulkanskih ravnica) gde je titanijum bio obilno prisutan, pa nisu nužno reprezentativni za čitavu površinu Meseca. Zato se očekuje da će naredne misije u okviru NASA-inog programa Artemis — koje planiraju da istražuju južni pol Meseca i trajno zasenčene kraterе sa mogućim vodеним ledom — doneti uzorke koji će bolje osvetliti istoriju lunarnog magnetizma.
NASA's Artemis II SLS (Space Launch System) moon rocket with the Orion spacecraft slowly rolls back towards the Vehicle Assembly Building at the Kennedy Space Center, Wednesday, Feb. 25, 2026, in Cape Canaveral, Fla. (AP Photo/John Raoux)(ASSOCIATED PRESS)
Razumevanje istorije magnetnog štita Meseca ključno je za procenu kako su se planetarni uslovi menjali kroz vreme i koliki rizik od kosmičkog i sunčevog zračenja predstavljaju za buduće misije i potencijalno naseljavanje.
Metodologija i implikacije
Nichols i njen tim su ponovo analizirali postojeće magnetne podatke apolonovskih stena i utvrdili korelaciju između visokog sadržaja titanijuma i očuvanih tragova visoke magnetne aktivnosti. Nalazi sugerišu dinamičniju i kratkotrajniju istoriju lunarnog magnetizma nego što su ranije pretpostavljali istraživači.
Dalja proučavanja i novi uzorci iz Artemis misija pomoći će da se razjasne uzroci ovih kratkih „špiceva“ magnetne aktivnosti i njihova uloga u evoluciji Meseca.
Napomena: Tekst se zasniva na izveštaju University of Oxford i članku u Nature Geoscience. U istraživanju je citirana glavna autorka Claire Nichols.
Pomozite nam da budemo bolji.
