Fotografije fragmenata pronađenih u zapadnoj Ukrajini pokazuju oznake i karakteristike koje ukazuju na upotrebu zemaljske krstareće rakete 9M729. Stručnjaci i odbrambene analize ukazuju da je reč o istom tipu rakete čiji razvoj je doveo do povlačenja SAD iz INF sporazuma 2019. godine. Upotreba 9M729 i novog Oreshnika dodatno naglašava urušavanje posleratnih okvira za kontrolu oružja i povećava zabrinutost evropskih vlada.
Ekskluzivno: Fotografije potvrđuju upotrebu ruske rakete 9M729 u Ukrajini — oružje koje je srušilo INF
Purported image of fragments of a Russian 9M729 missile provided by Ukrainian law enforcement sources. Date given as September 10, 2025. Location given as Khmelnytskyi region, Ukraine. Reuters could not verify where and when the photograph of the fragments was taken. Shared by Law Enforcement source/Handout via REUTERS
Fotografije fragmenata pronađenih na mestima ruskih napada u Ukrajini ukazuju na upotrebu zemaljske krstareće rakete 9M729, čiji razvoj je prethodno naveden kao razlog povlačenja SAD iz Sporazuma o nuklearnim snagama srednjeg dometa (INF) 2019. godine, pokazuju analize stručnjaka i izveštavanje Reutersa.
Purported image of fragments of a Russian 9M729 missile provided by Ukrainian law enforcement sources. Date given as September 10, 2025. Location given as Khmelnytskyi region, Ukraine. Reuters could not verify where and when the photograph of the fragments was taken. Shared by Law Enforcement source/Handout via REUTERS
Analiza fragmenata
Tri ukrajinska izvora iz redova organa reda dostavila su Reutersu fotografije delova za koje stručnjaci kažu da su u skladu sa 9M729. Na pojedinim fragmentima uočene su oznake 9M729, a jedan deo nosi serijski broj 0274. Analitičari iz kompanije Janes i stručnjak Jeffrey Lewis ocenili su da fragmenti verovatno potiču od pomenute rakete.
Purported image of fragments of a Russian 9M729 missile provided by Ukrainian law enforcement sources. Date given as September 10, 2025. Location given as Khmelnytskyi region, Ukraine. Reuters could not verify where and when the photograph of the fragments was taken. Shared by Law Enforcement source/Handout via REUTERS
Gde su pronađeni fragmenti
Prema izvorima, delovi su prikupljeni u regionima Žitomir, Lviv, Hmeljnički i Vinica, svi na zapadu Ukrajine. Reuters nije mogao nezavisno da potvrdi tačne lokacije i vreme fotografisanja.
Purported image of a fragment of a Russian 9M729 missile provided by Ukrainian law enforcement sources. Date given as September 10, 2025. Location given as Zhytomyr region, Ukraine. Reuters could not verify where and when the photograph of the fragment was taken. Shared by Law Enforcement source/Handout via REUTERS
Posledice za kontrolu oružja u Evropi
Korišćenje rakete 9M729, zajedno sa novom međudometnom balističkom raketom Oreshnik, ilustruje narušavanje okvira za kontrolu naoružanja nastalog posle Hladnog rata. INF je zabranjivao zemaljske rakete dometa preko 500 km upravo zato što su njihovi lanseri lakše prikriveni. New START je takođe istekao, što dodatno naglašava rastuće napetosti i zabrinutost evropskih prestonica.
Domet, sposobnosti i civilne posledice
Stranice kao što je Missile Threat navode procenjeni domet 9M729 do oko 2.500 km, a raketa može nositi nuklearno ili konvencionalno bojevo punjenje. Ukrajinsko generalno tužilaštvo saopštilo je da je jedna od raketa ispaljenih 5. oktobra pogodila kuću u selu Lapaiivka kod Lavova, pri čemu je poginulo pet civila. Istrage o upotrebi ovih raketa vode se u više regiona.
Zašto je Moskva koristila 9M729 u Ukrajini?
Nije jasno zašto je Rusija odlučila da koristi upravo ovu nuklearno sposobnu krstareću raketu u borbenim uslovima. Analitičari ističu nekoliko mogućih razloga: ograničene zalihe sofisticiranih krstarećih raketa, želja da se iskoriste duži dometi za napade na ključnu infrastrukturu, ili taktičke potrebe na bojištu, uprkos riziku da protivnik prouči fragmente i taktičke karakteristike oružja.
Istrage i međunarodni odgovori
Rusija je priznala postojanje rakete 9M729 ali negira kršenje INF sporazuma i osporava procene njenog dometa. Evropske zemlje prate situaciju i neke već ubrzano rade na sopstvenim kapacitetima za dugodometne napade i odvraćanje, dok Ukrajina i međunarodni stručnjaci nastavljaju prikupljanje dokaza.
Napomena: Informacije u ovom članku zasnovane su na izveštavanju Reutersa i izjavama stručnjaka. Reuters nije mogao nezavisno da potvrdi mesto i vreme fotografisanja fragmenata.
Pomozite nam da budemo bolji.
